Thời giờ làm việc, nghỉ ngơi và làm thêm giờ

Thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi là nội dung cốt lõi trong quan hệ lao động, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người lao động và hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Bộ luật Lao động năm 2019 đặt ra những giới hạn rõ ràng nhằm cân bằng lợi ích giữa hai bên. Hiểu đúng các quy định này giúp doanh nghiệp tổ chức sản xuất hợp pháp và giúp người lao động biết rõ quyền lợi của mình.

Thời giờ làm việc bình thường

Theo Điều 105, thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong một ngày và không quá 48 giờ trong một tuần. Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc theo tuần nhưng phải thông báo cho người lao động biết. Trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong một ngày và không quá 48 giờ trong một tuần. Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm việc 40 giờ đối với người lao động.

Đối với làm việc ban đêm, Điều 106 xác định rõ giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ hôm trước đến 06 giờ sáng hôm sau.

Giới hạn làm thêm giờ

Làm thêm giờ chỉ được tổ chức khi đáp ứng đủ điều kiện theo Điều 107. Trước hết, người sử dụng lao động phải được sự đồng ý của người lao động. Đây là nguyên tắc bắt buộc, người lao động có quyền từ chối làm thêm trừ một số trường hợp đặc biệt theo Điều 108.

Về số giờ, luật đặt ra ba mốc giới hạn cần ghi nhớ. Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong một ngày; trường hợp áp dụng quy định thời giờ làm việc theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong một ngày. Số giờ làm thêm không quá 40 giờ trong một tháng. Và tổng số giờ làm thêm không quá 200 giờ trong một năm, trừ một số trường hợp được làm thêm không quá 300 giờ trong một năm.

Các ngành nghề được làm thêm đến 300 giờ một năm bao gồm sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm dệt, may, da, giày, linh kiện điện, điện tử, chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản; sản xuất, cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu; cấp, thoát nước, cùng một số trường hợp khác do luật quy định. Khi tổ chức làm thêm trên 200 giờ, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Tiền lương làm thêm giờ và làm việc ban đêm

Điều 98 quy định mức tiền lương làm thêm giờ được tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm. Cụ thể, vào ngày thường, ít nhất bằng 150%; vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%; vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300%, chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.

Người lao động làm việc vào ban đêm thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường. Nếu làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài hai khoản trên, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường hoặc của ngày nghỉ hằng tuần hoặc của ngày nghỉ lễ, tết.

Thời giờ nghỉ ngơi

Người lao động làm việc theo thời giờ bình thường từ 06 giờ trở lên trong một ngày thì được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục, làm việc ban đêm thì được nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút liên tục. Người lao động làm việc theo ca liên tục từ 06 giờ trở lên thì thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào giờ làm việc. Ngoài ra, mỗi tuần người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục.

Nghỉ lễ, tết và nghỉ hằng năm

Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết theo quy định, trong đó dịp Tết Âm lịch được nghỉ 05 ngày và Quốc khánh được nghỉ 02 ngày. Về nghỉ hằng năm, người lao động làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương 12 ngày làm việc đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường. Số ngày nghỉ này tăng lên 14 ngày đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc người lao động chưa thành niên, người khuyết tật, và 16 ngày đối với công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Cứ đủ 05 năm làm việc cho một người sử dụng lao động thì số ngày nghỉ hằng năm được tăng thêm tương ứng 01 ngày.

Việc tuân thủ đúng các giới hạn về thời giờ làm việc và bảo đảm đầy đủ thời giờ nghỉ ngơi không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn góp phần duy trì năng suất và sự gắn bó lâu dài của người lao động.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.