Tai nạn lao động (TNLĐ) và bệnh nghề nghiệp (BNN) là rủi ro mà mọi NLĐ có thể gặp phải. Pháp luật Việt Nam quy định cơ chế bồi thường mạnh để bảo vệ NLĐ và gia đình họ — đồng thời ràng buộc trách nhiệm của NSDLĐ.

1. Khái niệm TNLĐ và BNN

Theo Điều 142 BLLĐ 2019:

  • Tai nạn lao động: tai nạn gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể hoặc gây tử vong cho NLĐ, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động.
  • Bệnh nghề nghiệp: bệnh phát sinh do điều kiện lao động có hại của nghề nghiệp tác động đối với NLĐ.

2. Các loại TNLĐ

  • TNLĐ chết người.
  • TNLĐ nặng: NLĐ bị tổn thương sức khoẻ phải nghỉ làm việc ≥ 7 ngày.
  • TNLĐ nhẹ: tổn thương phải nghỉ < 7 ngày.
  • TNLĐ không nghỉ: chỉ cần sơ cứu.

3. Tình huống được coi là TNLĐ

Theo Điều 35 Luật An toàn vệ sinh lao động 2015:

  • Tai nạn xảy ra tại nơi làm việc trong giờ làm việc, nghỉ giữa giờ.
  • Tai nạn ngoài nơi làm việc nhưng liên quan đến công việc (đi công tác).
  • Tai nạn trên đường đi-về giữa nơi ở và nơi làm việc (trong thời gian, lộ trình hợp lý).
  • Tai nạn liên quan đến nhiệm vụ NSDLĐ phân công.

4. Trách nhiệm của NSDLĐ khi xảy ra TNLĐ

Theo Điều 38 Luật ATVSLĐ 2015:

  • Sơ cứu kịp thời, đưa NLĐ đi cấp cứu.
  • Giữ nguyên hiện trường, không xáo trộn (chỉ trừ trường hợp cấp cứu).
  • Thông báo ngay với cơ quan công an, thanh tra lao động.
  • Lập biên bản TNLĐ và điều tra nguyên nhân.
  • Chi trả toàn bộ chi phí y tế từ sơ cứu đến điều trị xong.
  • Trả đủ tiền lương cho NLĐ trong thời gian nghỉ.
  • Bồi thường hoặc trợ cấp theo quy định.

5. Mức bồi thường tai nạn lao động

Theo Điều 38 Luật ATVSLĐ 2015, tuỳ mức độ:

Trường hợp NLĐ KHÔNG có lỗi:

  • Suy giảm khả năng lao động (KNLĐ) từ 5-10%: bồi thường ít nhất 1,5 tháng lương.
  • Suy giảm KNLĐ từ 11-80%: bồi thường tính theo công thức = (1,5 + (mức suy giảm - 10) × 0,4) × lương tháng.
  • Suy giảm KNLĐ từ 81% trở lên hoặc tử vong: bồi thường ít nhất 30 tháng lương.

Trường hợp NLĐ CÓ lỗi: bồi thường tối thiểu 40% mức quy định trên.

6. Chế độ BHXH cho TNLĐ, BNN

Ngoài bồi thường từ NSDLĐ, NLĐ còn được quỹ BHXH chi trả:

  • Trợ cấp 1 lần: suy giảm KNLĐ từ 5-30%.
  • Trợ cấp hàng tháng: suy giảm KNLĐ từ 31% trở lên.
  • Phục hồi sức khoẻ: nghỉ dưỡng sức 5-10 ngày tại nhà nghỉ dưỡng.
  • Trợ cấp phục vụ: nếu suy giảm KNLĐ ≥ 81%, không tự phục vụ được — trợ cấp phục vụ hàng tháng = mức lương cơ sở.
  • Trợ cấp tử tuất: nếu NLĐ chết — gia đình nhận trợ cấp 1 lần và hàng tháng.

7. Danh mục bệnh nghề nghiệp

Việt Nam hiện công nhận 34 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH (Thông tư 15/2016/TT-BYT và sửa đổi). Bao gồm:

  • Bệnh phổi do bụi (silicosis, asbestosis).
  • Bệnh do tiếng ồn.
  • Bệnh nhiễm độc hoá chất (chì, thuỷ ngân, asen).
  • Bệnh phóng xạ.
  • Bệnh truyền nhiễm nghề nghiệp (lao, viêm gan B/C, HIV).
  • Các bệnh ngoài da, dị ứng.
  • Các bệnh xương khớp do tư thế làm việc.

8. Quyền của NLĐ và gia đình

  • Yêu cầu NSDLĐ tổ chức điều tra TNLĐ.
  • Tham gia vào quá trình điều tra TNLĐ.
  • Khiếu nại kết quả điều tra TNLĐ.
  • Yêu cầu bồi thường, trợ cấp đầy đủ.
  • Khởi kiện ra Toà án nếu không được giải quyết.
  • Yêu cầu chuyển sang công việc khác phù hợp sức khoẻ sau TNLĐ.

Cần luật sư tư vấn pháp lý chuyên sâu?

Công ty Luật TNHH MULTILAW — đội ngũ luật sư uy tín, đồng hành cùng Quý khách giải quyết mọi vấn đề pháp lý phát sinh.

Hotline/Zalo: 0946.220.880  ·  Email: [email protected]  ·  Đăng ký tư vấn miễn phí →

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Soạn thảo hợp đồng lao động của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.