Nội dung bắt buộc của hợp đồng lao động

Một hợp đồng lao động được soạn thảo đầy đủ, chặt chẽ là nền tảng để quan hệ lao động vận hành lành mạnh. Bộ luật Lao động năm 2019 đã quy định rõ những nội dung chủ yếu mà mọi hợp đồng lao động đều phải có. Thiếu sót những điều khoản này không chỉ dễ phát sinh tranh chấp mà còn có thể khiến doanh nghiệp bị xử phạt hành chính.

Những nội dung chủ yếu theo Điều 21

Theo khoản 1 Điều 21 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động phải có những nội dung chủ yếu sau đây:

• Tên, địa chỉ của người sử dụng lao động và họ tên, chức danh của người giao kết hợp đồng lao động bên phía người sử dụng lao động.
• Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi cư trú, số thẻ Căn cước công dân, Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người giao kết hợp đồng lao động bên phía người lao động.
• Công việc và địa điểm làm việc.
• Thời hạn của hợp đồng lao động.
• Mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.
• Chế độ nâng bậc, nâng lương.
• Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi.
• Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động.
• Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.
• Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề.

Phân tích một số điều khoản quan trọng

Công việc và địa điểm làm việc

Điều khoản này cần mô tả cụ thể công việc mà người lao động phải làm và nơi làm việc thực tế. Mô tả rõ ràng giúp tránh tình trạng người lao động bị điều chuyển sang công việc khác trái với thỏa thuận, đồng thời là căn cứ để đánh giá mức độ hoàn thành công việc.

Tiền lương và các khoản bổ sung

Hợp đồng phải ghi rõ mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức trả lương (theo thời gian, theo sản phẩm hoặc khoán), thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Đây là điều khoản người lao động cần đọc kỹ nhất, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập cũng như mức đóng và hưởng các chế độ bảo hiểm.

Bảo hiểm bắt buộc

Hợp đồng phải thể hiện nội dung về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật. Đây là quyền lợi mang tính bắt buộc, các bên không được thỏa thuận để loại trừ.

Chế độ nâng bậc, nâng lương và thời giờ làm việc

Hợp đồng cần thể hiện chế độ nâng bậc, nâng lương để người lao động biết được lộ trình thu nhập trong tương lai. Bên cạnh đó, điều khoản về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi phải phù hợp với quy định chung: thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong một ngày và không quá 48 giờ trong một tuần. Việc ghi rõ các nội dung này giúp xác định ranh giới giữa giờ làm bình thường và làm thêm giờ, từ đó tính đúng tiền lương làm thêm cho người lao động.

Phân biệt nội dung chủ yếu và nội dung thỏa thuận thêm

Cần lưu ý rằng các nội dung tại Điều 21 là nội dung chủ yếu, bắt buộc phải có. Ngoài ra, hai bên hoàn toàn có thể thỏa thuận bổ sung những nội dung khác không trái pháp luật, chẳng hạn về bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ. Khi người lao động làm việc có liên quan trực tiếp đến bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ theo quy định của pháp luật, người sử dụng lao động có quyền thỏa thuận bằng văn bản với người lao động về nội dung, thời hạn bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và quyền lợi cũng như việc bồi thường trong trường hợp vi phạm. Đây là một thỏa thuận riêng, cần được lập rõ ràng để có giá trị ràng buộc.

Trường hợp được giảm bớt một số nội dung

Bộ luật Lao động 2019 có quy định linh hoạt cho một số ngành nghề đặc thù. Cụ thể, đối với người lao động làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp thì tùy theo loại công việc mà hai bên có thể giảm một số nội dung chủ yếu của hợp đồng lao động và thỏa thuận bổ sung nội dung về phương thức giải quyết trong trường hợp thực hiện hợp đồng chịu ảnh hưởng của thiên tai, hỏa hoạn, thời tiết.

Phụ lục hợp đồng lao động

Trong quá trình thực hiện, các bên có thể cần điều chỉnh hoặc bổ sung một số nội dung. Theo Điều 22, phụ lục hợp đồng lao động là bộ phận của hợp đồng lao động và có hiệu lực như hợp đồng lao động. Phụ lục có thể quy định chi tiết, sửa đổi, bổ sung một số điều khoản của hợp đồng nhưng không được sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động. Đây là một điểm rất quan trọng: doanh nghiệp không thể dùng phụ lục để kéo dài hay rút ngắn thời hạn hợp đồng đã giao kết.

Hậu quả khi thiếu nội dung bắt buộc

Việc soạn thảo hợp đồng thiếu các nội dung chủ yếu theo quy định có thể dẫn đến việc người sử dụng lao động bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động. Quan trọng hơn, khi xảy ra tranh chấp, hợp đồng thiếu chặt chẽ sẽ gây bất lợi cho cả hai bên trong việc chứng minh quyền và nghĩa vụ.

Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, người sử dụng lao động giao kết không đúng loại hợp đồng lao động với người lao động có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng tùy theo số lượng người lao động bị vi phạm, đồng thời buộc phải giao kết đúng loại hợp đồng. Đây là mức phạt áp dụng đối với cá nhân; đối với tổ chức, mức phạt gấp đôi. Như vậy, việc tuân thủ đúng quy định về nội dung và loại hợp đồng không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn liên quan trực tiếp đến chi phí và uy tín của doanh nghiệp.

Vì vậy, trước khi đặt bút ký, người lao động nên rà soát toàn bộ các điều khoản trên, còn doanh nghiệp nên xây dựng mẫu hợp đồng chuẩn và tham vấn luật sư để bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật lao động hiện hành.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.