Giải quyết tranh chấp tài sản sau khi ly hôn

Tranh chấp tài sản là một trong những vấn đề phức tạp và kéo dài nhất khi vợ chồng ly hôn. Ngay cả khi hai bên đã thuận tình chấm dứt quan hệ hôn nhân, việc phân chia khối tài sản hình thành trong nhiều năm chung sống vẫn thường dẫn đến bất đồng. Hiểu rõ nguyên tắc phân chia tài sản theo pháp luật giúp các bên bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và rút ngắn thời gian giải quyết.

Phân biệt tài sản chung và tài sản riêng

Trước khi bàn đến việc chia, cần xác định rõ đâu là tài sản chung và đâu là tài sản riêng. Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được thừa kế chung hoặc tặng cho chung.

Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung. Đây là điểm rất quan trọng: nếu một bên cho rằng tài sản nào đó là tài sản riêng, người đó có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ chứng minh.

Nguyên tắc chia tài sản chung khi ly hôn

Pháp luật ưu tiên việc vợ chồng tự thỏa thuận về phân chia tài sản. Nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết. Khi giải quyết, Tòa án áp dụng nguyên tắc chia đôi, nhưng có xem xét đến các yếu tố sau:

• Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng.
• Công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Đáng lưu ý, lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập. Điều này bảo vệ quyền lợi của người làm nội trợ, chăm sóc gia đình mà không có thu nhập trực tiếp.
• Việc bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập.
• Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Hình thức phân chia tài sản

Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị. Bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch. Nguyên tắc này thường được áp dụng với những tài sản khó chia đôi nguyên trạng như nhà ở, quyền sử dụng đất, phương tiện giao thông hay cổ phần trong doanh nghiệp.

Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã được nhập vào tài sản chung. Trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ khi có thỏa thuận khác.

Tranh chấp về nhà đất đứng tên một người

Một tình huống phổ biến là nhà hoặc đất chỉ đứng tên một bên vợ hoặc chồng. Việc một tài sản chỉ đứng tên một người không đương nhiên làm cho tài sản đó trở thành tài sản riêng. Nếu tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân bằng nguồn thu nhập chung, đó vẫn là tài sản chung và được chia theo nguyên tắc nêu trên, trừ khi bên đứng tên chứng minh được đó là tài sản riêng của mình. Do đó, việc lưu giữ đầy đủ chứng cứ về nguồn gốc tài sản, hợp đồng mua bán, giấy tờ tặng cho, văn bản thừa kế cũng như chứng từ thanh toán có vai trò rất quan trọng trong quá trình chứng minh trước Tòa án.

Phương án giải quyết tranh chấp hiệu quả

Khi phát sinh tranh chấp tài sản sau ly hôn, các bên nên cân nhắc các bước sau:

1. Tổng hợp đầy đủ giấy tờ, chứng cứ về tài sản, nguồn gốc và công sức đóng góp của mỗi bên.
2. Ưu tiên thương lượng, hòa giải để tiết kiệm thời gian và chi phí.
3. Nếu không thỏa thuận được, khởi kiện yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Tranh chấp tài sản sau ly hôn thường liên quan đến nhiều loại tài sản và chứng cứ phức tạp. Việc tham vấn luật sư có kinh nghiệm về hôn nhân và gia đình sẽ giúp đánh giá đúng tính chất từng loại tài sản, xây dựng phương án chứng minh hợp lý và bảo vệ tối đa quyền lợi của thân chủ trong quá trình giải quyết.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.