Đăng ký kết hôn là thủ tục pháp lý xác lập quan hệ vợ chồng được Nhà nước công nhận và bảo vệ. Chỉ khi hoàn tất thủ tục này, quan hệ hôn nhân mới phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo pháp luật. Dưới đây là những quy định cập nhật về điều kiện và thủ tục đăng ký kết hôn mà các cặp đôi cần nắm rõ.
Điều kiện kết hôn theo pháp luật
Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, nam, nữ muốn kết hôn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Về độ tuổi: Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên. Lưu ý đây là tuổi tròn, tức phải đủ số năm tương ứng tính theo ngày, tháng, năm sinh.
- Về sự tự nguyện: Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định, không bên nào được cưỡng ép, lừa dối hay cản trở.
- Về năng lực hành vi: Cả hai bên không bị mất năng lực hành vi dân sự.
- Không thuộc trường hợp cấm kết hôn: Việc kết hôn không rơi vào các trường hợp bị cấm theo quy định.
Các trường hợp bị cấm kết hôn
Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 nghiêm cấm kết hôn trong các trường hợp:
- Kết hôn giả tạo;
- Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;
- Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn với người khác, hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn với người đang có chồng, có vợ;
- Kết hôn giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.
Việc vi phạm các điều kiện kết hôn có thể dẫn đến việc kết hôn bị hủy theo quy định, đồng thời phát sinh nhiều hậu quả pháp lý bất lợi.
Cơ quan có thẩm quyền đăng ký kết hôn
Đối với công dân Việt Nam cư trú trong nước kết hôn với nhau, việc đăng ký kết hôn được thực hiện tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định pháp luật về hộ tịch. Đối với những trường hợp có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền thuộc về cơ quan có thẩm quyền theo quy định riêng. Pháp luật về hộ tịch đã có những điều chỉnh trong thời gian gần đây, do đó các cặp đôi nên liên hệ trước với cơ quan đăng ký hộ tịch nơi mình dự định thực hiện thủ tục để được hướng dẫn cập nhật và chính xác nhất.
Hồ sơ đăng ký kết hôn
Khi đi đăng ký kết hôn, hai bên nam, nữ cần chuẩn bị:
- Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu quy định (hai bên có thể sử dụng chung một tờ khai khi nộp trực tiếp);
- Giấy tờ tùy thân còn giá trị sử dụng có ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, như thẻ Căn cước, Căn cước công dân hoặc hộ chiếu;
- Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân trong trường hợp pháp luật yêu cầu; đối với người đã từng ly hôn hoặc hủy việc kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài thì cần thực hiện thủ tục ghi chú theo quy định.
Hiện nay, việc cải cách thủ tục hành chính và liên thông dữ liệu hộ tịch, dân cư đã giúp giảm bớt một số giấy tờ mà người dân phải tự chuẩn bị, vì cơ quan tiếp nhận có thể tra cứu thông tin trên hệ thống. Tuy nhiên, để chắc chắn, bạn vẫn nên hỏi rõ cơ quan đăng ký về thành phần hồ sơ cụ thể tại thời điểm thực hiện.
Trình tự thực hiện
Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ kiểm tra điều kiện kết hôn của hai bên. Nếu đủ điều kiện, hai bên nam, nữ sẽ cùng có mặt để ký vào sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn, sau đó được trao Giấy chứng nhận kết hôn. Quan hệ hôn nhân được xác lập kể từ thời điểm đăng ký. Cả hai bên bắt buộc phải có mặt khi đăng ký, việc kết hôn không thể thực hiện thông qua người đại diện.
Đăng ký kết hôn trực tuyến
Hiện nay, người dân có thể nộp hồ sơ đăng ký kết hôn trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công, bằng cách cung cấp thông tin theo biểu mẫu điện tử và đính kèm bản chụp hoặc bản sao điện tử các giấy tờ theo quy định. Tuy vậy, hai bên vẫn cần đến cơ quan đăng ký để ký tên và nhận Giấy chứng nhận kết hôn theo hướng dẫn.
Nắm rõ điều kiện và thủ tục đăng ký kết hôn giúp các cặp đôi thực hiện thủ tục thuận lợi, tránh sai sót và bảo đảm hôn nhân của mình được pháp luật công nhận, bảo vệ ngay từ ngày đầu tiên.
Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?
Tham khảo dịch vụ Tư vấn hôn nhân & gia đình của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.
Để lại bình luận