Trong mọi vụ ly hôn, con cái thường là người chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Pháp luật Việt Nam đặt lợi ích của con lên hàng đầu khi giải quyết các vấn đề liên quan đến nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục con sau khi cha mẹ chấm dứt quan hệ hôn nhân. Hiểu rõ các quy định này giúp cha mẹ đưa ra quyết định phù hợp và bảo vệ tốt nhất quyền lợi của con.

Nguyên tắc giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng

Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Vợ chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ và quyền của mỗi bên đối với con. Trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi, căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.

Pháp luật quy định một số nguyên tắc cụ thể về độ tuổi của con:

  • Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
  • Nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con. Đây là quy định nhằm tôn trọng ý kiến của trẻ ở độ tuổi đã có nhận thức nhất định, dù nguyện vọng của con không phải là yếu tố quyết định duy nhất.

Căn cứ Tòa án xem xét khi giao con

Khi quyết định giao con cho cha hoặc mẹ, Tòa án xem xét toàn diện các yếu tố nhằm bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con, bao gồm điều kiện vật chất như chỗ ở, thu nhập, khả năng tài chính; và điều kiện tinh thần như thời gian chăm sóc, tư cách đạo đức, môi trường sống, sự gắn bó tình cảm giữa con với mỗi bên. Mục tiêu cao nhất là tạo cho con môi trường phát triển ổn định và lành mạnh.

Nghĩa vụ cấp dưỡng của người không trực tiếp nuôi con

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Đây là nghĩa vụ bắt buộc nhằm bảo đảm con được nuôi dưỡng đầy đủ dù không sống chung với cả cha lẫn mẹ.

Mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ thỏa thuận, căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết. Cấp dưỡng có thể được thực hiện định kỳ hàng tháng, hàng quý, hằng năm hoặc một lần, tùy theo thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án. Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể được thay đổi theo yêu cầu.

Quyền thăm nom con sau ly hôn

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Đây là quyền được pháp luật bảo vệ, giúp duy trì mối quan hệ tình cảm giữa con với người không trực tiếp nuôi dưỡng. Tuy nhiên, nếu cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom của người đó.

Ngược lại, người trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi và tạo điều kiện cho bên kia thực hiện quyền thăm nom. Việc cản trở quyền thăm nom chính đáng là hành vi không được pháp luật cho phép.

Thay đổi người trực tiếp nuôi con

Trong quá trình thực hiện, nếu có căn cứ cho thấy người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện hoặc vì lợi ích của con, Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con theo yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức có thẩm quyền. Việc thay đổi được xem xét trên cơ sở quyền lợi về mọi mặt của con, và nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

Ly hôn là chuyện của cha mẹ, nhưng con cái không nên trở thành nạn nhân của mâu thuẫn người lớn. Việc cha mẹ hợp tác, tôn trọng quyền lợi của con và tuân thủ các quy định pháp luật về nuôi dưỡng, cấp dưỡng, thăm nom sẽ giúp con vượt qua giai đoạn khó khăn này một cách nhẹ nhàng nhất. Khi phát sinh tranh chấp về quyền nuôi con, tham vấn luật sư chuyên môn sẽ giúp các bên tìm được giải pháp đặt lợi ích của con lên trên hết.

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Tư vấn hôn nhân & gia đình của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.