Việc xác định cha, mẹ, con là quyền nhân thân cơ bản, được pháp luật bảo vệ. Khi một bên không tự nguyện thừa nhận, bên có quyền lợi có thể khởi kiện ra Toà án để yêu cầu xác định và bảo vệ quyền của con.

1. Cơ sở pháp lý

Theo Khoản 1 Điều 101 Luật HNGĐ 2014: "Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền yêu cầu Toà án xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ." Quy định này áp dụng cả với con đã thành niên và con chưa thành niên.

2. Người có quyền yêu cầu

  • Cha, mẹ, con đã thành niên.
  • Cha, mẹ, người giám hộ của con chưa thành niên.
  • Người con đã thành niên có quyền tự mình yêu cầu Toà án xác định cha, mẹ ruột.
  • Người giám hộ, người đại diện theo pháp luật.

3. Thẩm quyền và thủ tục

Theo Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn yêu cầu nộp tại Toà án nhân dân cấp huyện nơi người được yêu cầu xác định cư trú hoặc làm việc. Trường hợp có yếu tố nước ngoài — thuộc thẩm quyền Toà án cấp tỉnh.

4. Hồ sơ cần chuẩn bị

  • Đơn yêu cầu xác định cha/mẹ/con (theo mẫu Toà án).
  • Giấy khai sinh của con.
  • Bản sao CMND/CCCD của người yêu cầu.
  • Bằng chứng chứng minh mối quan hệ: tin nhắn, hình ảnh, lời khai người làm chứng, giấy tờ bệnh viện thai sản, biên lai chuyển tiền…

5. Vai trò của xét nghiệm ADN

Xét nghiệm ADN là bằng chứng khoa học có giá trị thuyết phục cao nhất trong các vụ án xác định cha, mẹ, con. Khi người bị yêu cầu không tự nguyện làm ADN:

  • Toà án có quyền ra quyết định trưng cầu giám định ADN theo Điều 102 Bộ luật Tố tụng dân sự.
  • Nếu người bị yêu cầu từ chối giám định không có lý do chính đáng, Toà án có thể xem đây là tình tiết bất lợi khi đánh giá chứng cứ.
  • Chi phí giám định ADN khoảng 3-7 triệu đồng tuỳ cơ sở.

6. Hệ quả pháp lý sau khi xác định

Khi Toà án ra phán quyết công nhận quan hệ cha — con, người cha có đầy đủ quyền và nghĩa vụ đối với con theo pháp luật: nghĩa vụ cấp dưỡng (Điều 110-112 Luật HNGĐ 2014), nghĩa vụ chăm sóc, giáo dục; quyền thăm nom, quyền tham gia quyết định việc lớn của con. Con cũng có quyền hưởng thừa kế theo pháp luật từ cha.

Cần luật sư tư vấn pháp lý chuyên sâu?

Công ty Luật TNHH MULTILAW — đội ngũ luật sư uy tín, đồng hành cùng Quý khách giải quyết mọi vấn đề pháp lý phát sinh.

Hotline/Zalo: 0946.220.880  ·  Email: [email protected]  ·  Đăng ký tư vấn miễn phí →

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Tư vấn hôn nhân & gia đình của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.