Thủ tục ly hôn với người nước ngoài tại Việt Nam

Khi một bên trong quan hệ hôn nhân là người nước ngoài, trình tự thủ tục ly hôn với người nước ngoài về cơ bản vẫn tuân theo các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, nhưng có thêm những bước đặc thù liên quan đến yếu tố nước ngoài. Bài viết này, từ góc nhìn thực tiễn của Công ty Luật TNHH MULTILAW, sẽ trình bày các bước chính để anh chị nắm được toàn cảnh quy trình.

Phân biệt thuận tình ly hôn và ly hôn theo yêu cầu một bên

Trước hết, cần xác định vụ việc thuộc dạng nào. Nếu cả hai vợ chồng đều tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận được về việc chia tài sản, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc con cái trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của con, thì đây là thuận tình ly hôn, được giải quyết theo thủ tục việc dân sự. Ngược lại, nếu một bên yêu cầu ly hôn hoặc hai bên không thỏa thuận được các vấn đề liên quan, thì vụ việc được giải quyết theo thủ tục vụ án dân sự, tức là thủ tục có tranh chấp.

Việc xác định đúng tính chất vụ việc quyết định cách thức nộp đơn và trình tự tố tụng tiếp theo.

Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ gồm đơn, giấy chứng nhận kết hôn, giấy tờ nhân thân, giấy tờ về con và tài sản, đương sự nộp hồ sơ đến tòa án có thẩm quyền. Như đã trình bày ở các nội dung khác, việc xác định đúng tòa án có thẩm quyền là rất quan trọng, đặc biệt sau khi tổ chức tòa án thay đổi từ ngày 01/7/2025. Vụ việc sẽ do Tòa án có thẩm quyền theo quy định giải quyết, nên anh chị cần xác định chính xác trước khi nộp.

Bước 2: Tòa án xem xét và thụ lý

Sau khi nhận hồ sơ, tòa án sẽ xem xét. Nếu hồ sơ hợp lệ và thuộc thẩm quyền, tòa án ra thông báo về việc nộp tạm ứng án phí. Đương sự nộp tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án và nộp lại biên lai cho tòa án. Tòa án thụ lý vụ việc kể từ thời điểm này. Nếu hồ sơ còn thiếu, tòa án sẽ yêu cầu bổ sung; nếu không thuộc thẩm quyền, tòa án hướng dẫn nộp đến nơi phù hợp.

Bước 3: Tống đạt và thu thập chứng cứ

Đây là bước thể hiện rõ nhất tính đặc thù của vụ việc có yếu tố nước ngoài. Tòa án phải tống đạt các văn bản tố tụng cho các đương sự, bao gồm cả bên là người nước ngoài hoặc bên đang cư trú ở nước ngoài. Khi đương sự ở nước ngoài, việc tống đạt thường phải thực hiện thông qua thủ tục ủy thác tư pháp, theo các phương thức mà pháp luật và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cho phép.

Quá trình tống đạt và ủy thác tư pháp ra nước ngoài thường làm cho vụ việc có yếu tố nước ngoài kéo dài hơn so với vụ trong nước. Đương sự cần kiên nhẫn và phối hợp cung cấp thông tin chính xác để hỗ trợ tòa án.

Bước 4: Hòa giải

Theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự, hòa giải là thủ tục thường được tiến hành trong quá trình giải quyết ly hôn, trừ những trường hợp không tiến hành hòa giải được hoặc không được hòa giải theo luật định. Mục đích của hòa giải là tạo cơ hội để hai bên đoàn tụ hoặc tự thỏa thuận về các vấn đề liên quan. Trường hợp một bên ở nước ngoài không thể có mặt, tòa án sẽ xử lý theo quy định phù hợp.

Bước 5: Mở phiên họp hoặc phiên tòa

Đối với thuận tình ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện và thỏa thuận của họ bảo đảm quyền lợi chính đáng của các bên và của con, tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn. Đối với ly hôn có tranh chấp, tòa án mở phiên tòa xét xử và ra bản án dựa trên việc đánh giá toàn diện chứng cứ, hoàn cảnh hôn nhân, lợi ích của con chung và việc phân chia tài sản.

Sau khi có bản án, quyết định

Bản án, quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật là căn cứ chấm dứt quan hệ hôn nhân. Trường hợp cần sử dụng kết quả này ở nước ngoài, hoặc cần ghi chú vào sổ hộ tịch, đương sự thực hiện theo các thủ tục tương ứng. Nếu có yêu cầu liên quan đến thi hành về tài sản hoặc cấp dưỡng, các bên thực hiện theo quy định về thi hành án dân sự.

Đồng hành cùng MULTILAW

Thủ tục ly hôn với người nước ngoài tại Việt Nam có nhiều bước và dễ phát sinh vướng mắc ở khâu tống đạt, ủy thác tư pháp. Sự hỗ trợ của luật sư có kinh nghiệm sẽ giúp anh chị tiết kiệm thời gian, công sức và hạn chế sai sót. Công ty Luật TNHH MULTILAW (Hà Nội) sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ trọn quy trình. Anh chị có thể liên hệ hotline 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.