Khi ly hôn, vấn đề khiến cha mẹ trăn trở nhất thường là con cái. Thỏa thuận quyền nuôi con khi ly hôn thuận tình không chỉ là một nội dung pháp lý trong hồ sơ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai và sự phát triển của trẻ. Một thỏa thuận tốt phải đặt quyền lợi của con lên hàng đầu. Bài viết này phân tích các nguyên tắc, nội dung cần thống nhất và cách xây dựng thỏa thuận nuôi con vừa hợp pháp vừa nhân văn.
Nguyên tắc cốt lõi: vì lợi ích tốt nhất của con
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có đầy đủ quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Việc ly hôn của cha mẹ không làm chấm dứt quan hệ cha mẹ - con.
Nguyên tắc xuyên suốt khi thỏa thuận nuôi con là bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con. Mọi thỏa thuận về người trực tiếp nuôi, mức cấp dưỡng hay thăm nom đều phải hướng tới điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của trẻ về thể chất, tinh thần, học tập và đạo đức.
Vợ chồng được tự thỏa thuận người trực tiếp nuôi con
Trong ly hôn thuận tình, vợ chồng có quyền tự thỏa thuận ai sẽ là người trực tiếp nuôi con. Đây là điểm thuận lợi lớn, bởi cha mẹ là người hiểu rõ nhất hoàn cảnh và nhu cầu của con. Khi thỏa thuận, hai bên nên cân nhắc các yếu tố như: điều kiện kinh tế, thời gian chăm sóc, môi trường sống, sự gắn bó tình cảm của con với mỗi bên, và nguyện vọng của con nếu con đã đủ lớn.
Cần lưu ý quy định mang tính bảo vệ trẻ nhỏ: con dưới 36 tháng tuổi về nguyên tắc được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con. Ngoài ra, khi con từ đủ 7 tuổi trở lên, phải xem xét nguyện vọng của con về việc sống với cha hay mẹ.
Thỏa thuận về cấp dưỡng nuôi con
Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng để chia sẻ trách nhiệm nuôi dưỡng. Khi thỏa thuận, hai bên cần thống nhất rõ:
- Mức cấp dưỡng: căn cứ vào nhu cầu thiết yếu của con và khả năng thực tế của người cấp dưỡng;
- Phương thức cấp dưỡng: có thể theo tháng, theo quý, hằng năm hoặc một lần, tùy điều kiện và thỏa thuận;
- Khả năng thay đổi: khi nhu cầu của con hoặc khả năng của các bên thay đổi, mức cấp dưỡng có thể được thỏa thuận điều chỉnh cho phù hợp.
Việc cấp dưỡng nên được ghi cụ thể trong thỏa thuận để tránh tranh chấp về sau và làm cơ sở thi hành nếu một bên không thực hiện.
Quyền thăm nom của người không trực tiếp nuôi con
Pháp luật bảo vệ quyền của người không trực tiếp nuôi con được thăm nom con mà không ai được cản trở. Đây là quyền quan trọng giúp duy trì tình cảm giữa con và cả cha lẫn mẹ. Trong thỏa thuận, hai bên nên thống nhất phương thức và thời gian thăm nom một cách linh hoạt, thiện chí, đặt cảm xúc và lịch sinh hoạt của con làm trung tâm. Đồng thời, người trực tiếp nuôi con cũng cần tôn trọng, không cản trở việc thăm nom hợp lý của bên kia.
Khi nào Tòa không công nhận thỏa thuận nuôi con?
Mặc dù cha mẹ được tự thỏa thuận, Tòa án vẫn xem xét để bảo đảm thỏa thuận không gây bất lợi cho con. Nếu thỏa thuận về người nuôi con hoặc cấp dưỡng rõ ràng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của con, Tòa có thể không công nhận và giải quyết theo hướng bảo vệ trẻ. Vì vậy, một thỏa thuận hợp lý, vì con sẽ giúp quá trình công nhận thuận tình ly hôn diễn ra thuận lợi.
Có thể thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn không?
Sau khi ly hôn, nếu có căn cứ cho thấy việc thay đổi người trực tiếp nuôi con là cần thiết vì lợi ích của con, cha mẹ có thể thỏa thuận thay đổi, hoặc một bên yêu cầu Tòa án giải quyết. Điều này cho thấy quyền lợi của con luôn được pháp luật ưu tiên và có cơ chế điều chỉnh khi hoàn cảnh thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
Con trên 7 tuổi thì có được chọn ở với cha hoặc mẹ không?
Khi con từ đủ 7 tuổi trở lên, nguyện vọng của con về việc sống với cha hay mẹ phải được xem xét. Đây là một trong những yếu tố quan trọng, tuy nhiên quyết định cuối cùng vẫn dựa trên lợi ích tổng thể tốt nhất của con.
Người trực tiếp nuôi con cản trở thăm nom thì xử lý thế nào?
Việc cản trở thăm nom hợp lý là không đúng quy định. Bên bị cản trở có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền can thiệp hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết để bảo đảm quyền thăm nom của mình.
Cha mẹ có thể thỏa thuận không cần cấp dưỡng không?
Cấp dưỡng nhằm bảo đảm quyền lợi của con. Nếu người trực tiếp nuôi con có đủ điều kiện và hai bên thỏa thuận phù hợp với lợi ích của con, nội dung này có thể được thể hiện trong thỏa thuận, nhưng vẫn phải bảo đảm con được nuôi dưỡng đầy đủ.
Thỏa thuận quyền nuôi con là phần quan trọng và nhân văn nhất trong ly hôn thuận tình. Khi cha mẹ đặt con lên trên những mâu thuẫn cá nhân, các con sẽ được bảo vệ tốt nhất, và bản thân thủ tục ly hôn cũng diễn ra nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?
Tham khảo dịch vụ Ly hôn thuận tình trọn gói của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.
Để lại bình luận