Những lưu ý quan trọng khi ly hôn với người nước ngoài

Ly hôn với người nước ngoài có nhiều điểm khác biệt so với ly hôn thông thường: từ việc xác định tòa án, tống đạt văn bản qua biên giới, đến hợp pháp hóa giấy tờ và xử lý tài sản, con cái ở nhiều quốc gia. Nắm được những lưu ý cốt lõi sẽ giúp đương sự chuẩn bị tốt hơn và rút ngắn thời gian giải quyết.

1. Xác định đúng thẩm quyền và pháp luật áp dụng

Theo Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, hoặc giữa người nước ngoài thường trú tại Việt Nam, được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam. Một điểm cần ghi nhớ: nếu bên là công dân Việt Nam không thường trú ở Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn, thì việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung của vợ chồng; nếu họ không có nơi thường trú chung thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam. Việc xác định đúng pháp luật áp dụng ngay từ đầu rất quan trọng.

Về tổ chức tòa án, từ ngày 01/7/2025 mô hình tòa án nhân dân có thay đổi. Do đó, đương sự nên kiểm tra quy định đang có hiệu lực hoặc hỏi luật sư để biết nộp đơn ở đâu cho đúng.

2. Vấn đề tống đạt và sự vắng mặt của bị đơn

Một khó khăn phổ biến là khi người nước ngoài đã về nước hoặc không rõ địa chỉ. Tòa án có thể phải thực hiện ủy thác tư pháp để tống đạt văn bản, một quy trình thường kéo dài và là nguyên nhân chính khiến vụ việc lâu được giải quyết. Vì vậy, giữ thông tin liên hệ rõ ràng của bên kia và hợp tác cung cấp địa chỉ chính xác là điều rất nên làm.

3. Hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật giấy tờ

Các giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp, như giấy tờ tùy thân, giấy đăng ký kết hôn ở nước ngoài, tài liệu về tài sản, thường cần được hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế) và dịch sang tiếng Việt, chứng thực theo quy định. Chuẩn bị sớm khâu này giúp tránh việc hồ sơ bị trả lại.

4. Tài sản và con chung ở nước ngoài

Đối với bất động sản ở nước ngoài, Điều 127 quy định việc giải quyết tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản. Đối với con chung, dù mang quốc tịch nào, tòa án Việt Nam vẫn xem xét theo nguyên tắc bảo vệ quyền lợi mọi mặt của con theo Điều 81. Cần lường trước khả năng thi hành phán quyết ở nước ngoài đối với cả tài sản và quyền nuôi con.

5. Ưu tiên thỏa thuận khi có thể

Thuận tình ly hôn và thỏa thuận trước về con, tài sản thường giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm căng thẳng đáng kể so với tranh chấp kéo dài. Khi hai bên thiện chí, đây luôn là hướng đi nên cân nhắc.

6. Trường hợp đã ly hôn ở nước ngoài

Nếu việc ly hôn đã được tòa án nước ngoài giải quyết, công dân Việt Nam có thể cần làm thủ tục ghi chú ly hôn vào sổ hộ tịch tại Việt Nam (đối với bản án không có yêu cầu thi hành), hoặc thủ tục công nhận và cho thi hành bản án (khi có yêu cầu thi hành tại Việt Nam). Việc này giúp tình trạng hôn nhân được công nhận chính thức tại Việt Nam, phục vụ cho kết hôn lại hay các giao dịch khác.

7. Dự trù thời gian và chi phí

Vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài thường kéo dài hơn vụ trong nước do các thủ tục ủy thác, dịch thuật, hợp pháp hóa. Đương sự nên kiên nhẫn và chuẩn bị tài chính cho cả án phí lẫn các chi phí phát sinh.

8. Lưu ý về căn cứ ly hôn đơn phương

Trong trường hợp một bên yêu cầu ly hôn (đơn phương), tòa án chỉ giải quyết khi có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Bên yêu cầu nên chuẩn bị chứng cứ phù hợp để chứng minh tình trạng này, vì đây là yếu tố quyết định việc tòa án có chấp nhận yêu cầu hay không.

9. Giữ liên lạc và hợp tác trong suốt quá trình

Vì vụ việc có thể kéo dài và phụ thuộc vào thủ tục xuyên quốc gia, đương sự nên giữ liên lạc thường xuyên với tòa án, cập nhật địa chỉ và phản hồi kịp thời các yêu cầu bổ sung. Sự chậm trễ trong phối hợp có thể khiến vụ việc bị kéo dài thêm. Nếu đang ở nước ngoài, có thể cân nhắc ủy quyền cho luật sư hoặc người đại diện hợp pháp tham gia một số công việc theo quy định.

Kết luận

Chuẩn bị kỹ về thẩm quyền, giấy tờ, tài sản và con chung sẽ giúp quá trình ly hôn với người nước ngoài diễn ra suôn sẻ hơn. Khi vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp, sự đồng hành của luật sư chuyên môn là rất cần thiết. Công ty Luật TNHH MULTILAW tại Hà Nội (hotline 0946 220 880) sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong từng bước.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.