Ly hôn thuận tình khi vợ đang mang thai

Ly hôn thuận tình khi vợ đang mang thai là vấn đề khiến nhiều cặp vợ chồng băn khoăn, bởi có không ít thông tin nhầm lẫn cho rằng pháp luật cấm ly hôn trong giai đoạn này. Thực tế, quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 phân biệt rất rõ giữa quyền yêu cầu ly hôn đơn phương của người chồng và quyền thuận tình ly hôn của cả hai vợ chồng. Hiểu đúng sự khác biệt này giúp các bên xác định được mình có thể thực hiện thủ tục hay không.

Quy định hạn chế quyền yêu cầu ly hôn khi vợ mang thai

Khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Đây là một quy định nhân văn, nhằm bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần của người phụ nữ trong giai đoạn thai sản và nuôi con sơ sinh, đồng thời bảo vệ quyền lợi của thai nhi và trẻ nhỏ.

Cần lưu ý quy định này hạn chế quyền của người chồng đứng đơn yêu cầu ly hôn đơn phương. Trong giai đoạn vợ mang thai, nếu chỉ một mình người chồng muốn ly hôn và nộp đơn, Tòa án sẽ không thụ lý vì người chồng chưa có quyền yêu cầu. Ngược lại, người vợ đang mang thai vẫn có quyền đơn phương yêu cầu ly hôn nếu có căn cứ, vì quy định hạn chế chỉ áp dụng với người chồng.

Vậy vợ chồng có được thuận tình ly hôn khi vợ mang thai không?

Đây là điểm cốt lõi cần làm rõ. Thuận tình ly hôn theo Điều 55 là trường hợp cả hai vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, cùng tự nguyện và đã thỏa thuận được về tài sản, việc nuôi con. Khi đó, việc ly hôn không xuất phát từ ý chí đơn phương của riêng người chồng, mà là sự đồng thuận của cả hai.

Vì hạn chế tại khoản 3 Điều 51 chỉ áp dụng đối với trường hợp người chồng yêu cầu ly hôn, nên khi vợ chồng cùng tự nguyện thuận tình ly hôn, quy định này không phải là rào cản. Nói cách khác, nếu người vợ đang mang thai mà cả hai cùng đồng ý chấm dứt hôn nhân và đã thỏa thuận được các vấn đề liên quan, họ có thể yêu cầu Tòa án công nhận thuận tình ly hôn.

Những nội dung cần thỏa thuận khi vợ đang mang thai

Khi vợ đang mang thai, ngoài các nội dung thông thường về tài sản, hai bên cần cân nhắc kỹ những vấn đề phát sinh liên quan đến đứa con sắp chào đời:

• Quyền nuôi con sau khi sinh: với trẻ vừa sinh và dưới 36 tháng tuổi, theo khoản 3 Điều 81, con được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
• Cấp dưỡng: nghĩa vụ cấp dưỡng của người không trực tiếp nuôi con theo Điều 82, bao gồm mức và phương thức cấp dưỡng.
• Xác định cha cho con: con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân được pháp luật xác định là con chung, nên cần lưu ý về thời điểm để bảo đảm quyền lợi của trẻ.

Vì sao pháp luật phân biệt như vậy

Sự phân biệt giữa hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của chồng và quyền thuận tình ly hôn của cả hai xuất phát từ mục đích bảo vệ người phụ nữ và trẻ em. Khi chỉ người chồng muốn ly hôn còn người vợ đang mang thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, việc chấm dứt hôn nhân có thể đẩy người vợ và đứa trẻ vào hoàn cảnh khó khăn, thiếu chỗ dựa trong giai đoạn nhạy cảm nhất. Vì thế pháp luật tạm thời tước quyền chủ động ly hôn của người chồng để bảo vệ bên yếu thế.

Ngược lại, khi cả hai vợ chồng đều tự nguyện chấm dứt hôn nhân, ý chí của người vợ đã được tôn trọng và thể hiện rõ ràng, không còn nguy cơ người vợ bị đẩy vào tình thế bị động. Đó là lý do vế thuận tình ly hôn không bị quy định hạn chế của khoản 3 Điều 51 chi phối. Hiểu được tinh thần này giúp các bên không nhầm lẫn rằng cứ mang thai là không thể ly hôn dưới bất kỳ hình thức nào.

Một số lưu ý quan trọng

Trên thực tế, dù pháp luật cho phép thuận tình ly hôn khi vợ mang thai, các bên nên cân nhắc thận trọng. Giai đoạn mang thai là thời điểm người phụ nữ cần được hỗ trợ cả về sức khỏe lẫn tinh thần. Tòa án khi giải quyết vẫn xem xét sự tự nguyện thực sự của hai bên và việc thỏa thuận có bảo đảm quyền lợi chính đáng của người vợ và con hay không.

Ngoài ra, nếu trong quá trình giải quyết, một bên thay đổi ý kiến và không còn tự nguyện, thì không còn đủ điều kiện thuận tình; khi đó việc giải quyết sẽ chuyển hướng theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Kết luận và hỗ trợ pháp lý

Tóm lại, việc vợ đang mang thai không ngăn cản vợ chồng thực hiện thuận tình ly hôn nếu cả hai cùng tự nguyện và thỏa thuận được các vấn đề liên quan. Quy định hạn chế tại khoản 3 Điều 51 chỉ áp dụng cho trường hợp người chồng đơn phương yêu cầu. Để bảo đảm quyền lợi của mình và của con, đặc biệt trong hoàn cảnh nhạy cảm này, bạn nên tham vấn luật sư trước khi quyết định. Công ty Luật TNHH MULTILAW (Hà Nội, hotline 0946 220 880) luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.