Ly hôn thuận tình khi có con dưới 36 tháng tuổi là tình huống nhạy cảm, bởi giai đoạn này đứa trẻ rất cần sự chăm sóc gần gũi. Pháp luật Việt Nam vừa tôn trọng quyền tự nguyện chấm dứt hôn nhân của vợ chồng, vừa đặt ra những quy định đặc thù nhằm bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho trẻ nhỏ. Hiểu đúng các quy định này giúp cha mẹ thỏa thuận hợp lý và tránh phát sinh tranh chấp.

Vợ chồng có được thuận tình ly hôn khi con dưới 36 tháng tuổi không?

Câu trả lời là có. Việc con còn nhỏ, dưới 36 tháng tuổi, không phải là rào cản đối với quyền yêu cầu thuận tình ly hôn của vợ chồng. Theo Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, khi hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn.

Cần phân biệt với quy định tại khoản 3 Điều 51: người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Quy định này chỉ hạn chế quyền yêu cầu ly hôn đơn phương của người chồng, không áp dụng cho trường hợp hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu thuận tình ly hôn. Như vậy, dù con dưới 12 tháng hay dưới 36 tháng, nếu cả hai cùng đồng thuận, việc thuận tình ly hôn vẫn được giải quyết.

Quy định đặc thù về quyền trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi

Điểm mấu chốt khi con dưới 36 tháng tuổi nằm ở việc xác định ai trực tiếp nuôi con. Khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Như vậy, có hai trường hợp con dưới 36 tháng tuổi không nhất thiết giao cho mẹ:

  • Người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con: ví dụ về sức khỏe, điều kiện kinh tế, môi trường sống hoặc lý do khác ảnh hưởng đến quyền lợi của con.
  • Cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con: hai bên có thể thống nhất để cha trực tiếp nuôi nếu điều đó tốt hơn cho trẻ.

Trong ly hôn thuận tình, vế thỏa thuận đóng vai trò quan trọng. Nếu cả hai cùng thống nhất giao con cho cha hoặc cho mẹ, Tòa án sẽ xem xét trên cơ sở bảo đảm quyền lợi của con để công nhận.

Thỏa thuận về chăm sóc, nuôi dưỡng con nhỏ

Khi con dưới 36 tháng tuổi, nội dung thỏa thuận giữa cha mẹ nên cụ thể và thực tế:

  • Ai là người trực tiếp nuôi con và lý do phù hợp với lợi ích của trẻ.
  • Mức và phương thức cấp dưỡng của người không trực tiếp nuôi con.
  • Quyền thăm nom con của người không trực tiếp nuôi: thời gian, cách thức, bảo đảm không ai cản trở.

Theo Điều 82, người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng và có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Đồng thời, theo Điều 83, người trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tạo điều kiện để bên kia thực hiện quyền thăm nom. Với trẻ dưới 36 tháng, việc duy trì sự gắn bó với cả cha và mẹ là rất cần thiết, nên thỏa thuận về thăm nom càng nên rõ ràng.

Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn

Pháp luật cũng dự liệu trường hợp hoàn cảnh thay đổi. Theo Điều 84, vì lợi ích của con, người trực tiếp nuôi con có thể được thay đổi khi có thỏa thuận của cha mẹ, hoặc khi người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Như vậy, quyết định về người nuôi con không phải là vĩnh viễn; khi con lớn hơn hoặc khi điều kiện của cha mẹ thay đổi, các bên có thể yêu cầu điều chỉnh để bảo đảm lợi ích của con.

Hồ sơ và thẩm quyền giải quyết

Khi thuận tình ly hôn có con dưới 36 tháng tuổi, ngoài đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, các bên cần chuẩn bị giấy chứng nhận kết hôn, giấy tờ tùy thân của vợ chồng, giấy khai sinh của con và văn bản thỏa thuận về tài sản, nuôi con, cấp dưỡng. Giấy khai sinh của con đặc biệt quan trọng vì là căn cứ xác định độ tuổi của trẻ, từ đó áp dụng đúng quy định về quyền trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi.

Về cơ quan giải quyết, từ ngày 01/7/2025, theo quy định mới về tổ chức hệ thống Tòa án, Tòa án nhân dân khu vực là cấp có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các yêu cầu về hôn nhân và gia đình, trong đó có yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn. Người dân nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định về thẩm quyền theo lãnh thổ. Trong quá trình giải quyết, Tòa án sẽ tiến hành hòa giải và xem xét kỹ việc thỏa thuận về con có thực sự bảo đảm quyền lợi của trẻ hay không, nhất là khi trẻ còn rất nhỏ.

Lời khuyên thực tiễn

Với con dưới 36 tháng tuổi, ưu tiên hàng đầu luôn là sự ổn định và quyền lợi tốt nhất cho trẻ. Khi thỏa thuận thuận tình ly hôn, cha mẹ nên tránh biến đứa trẻ thành đối tượng để mặc cả, đồng thời cân nhắc thực tế về điều kiện chăm sóc. Một thỏa thuận rõ ràng về người nuôi con, cấp dưỡng và thăm nom sẽ giúp Tòa án công nhận nhanh chóng và hạn chế tranh chấp sau này. Nếu cần tư vấn cụ thể, đội ngũ luật sư của Công ty Luật TNHH MULTILAW (Hà Nội, hotline 0946 220 880) sẵn sàng hỗ trợ bạn.

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Ly hôn thuận tình trọn gói của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.