Đây là một trong những nội dung gây hiểu lầm nhiều nhất khi nói về quyền yêu cầu ly hôn. Không ít người chồng tin rằng chỉ cần muốn là có thể nộp đơn ly hôn bất cứ lúc nào, kể cả khi vợ đang mang thai. Ngược lại, cũng có những người vợ nghĩ rằng mình không được phép ly hôn trong giai đoạn thai sản. Cả hai cách hiểu đều không chính xác. Pháp luật Việt Nam đặt ra một quy định hạn chế rất rõ ràng, và quy định này chỉ nhằm vào một phía.

Điều luật then chốt: Khoản 3 Điều 51

Khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định: "Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi."

Đọc kỹ điều luật, chúng ta thấy ba mốc thời gian được bảo vệ: khi vợ đang có thai, khi vợ sinh con và khi vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Trong bất kỳ giai đoạn nào trong số này, người chồng đều không được quyền đứng đơn yêu cầu Tòa án cho ly hôn. Nếu chồng cố tình nộp đơn, Tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện hoặc đình chỉ giải quyết vụ án.

Mục đích nhân văn đằng sau quy định

Quy định này không nhằm trừng phạt người chồng, mà xuất phát từ tinh thần bảo vệ người phụ nữ và đứa trẻ trong giai đoạn nhạy cảm nhất. Mang thai, sinh nở và nuôi con những tháng đầu đời là quãng thời gian người mẹ dễ tổn thương cả về thể chất lẫn tinh thần, lại phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của gia đình. Việc đặt người vợ vào một vụ kiện ly hôn trong lúc này có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe của mẹ và sự phát triển của con. Vì vậy, pháp luật ưu tiên sự ổn định, tạm thời "khóa" quyền chủ động ly hôn của người chồng.

Người vợ vẫn có toàn quyền yêu cầu ly hôn

Đây là điểm mấu chốt mà nhiều người bỏ sót. Quy định hạn chế tại khoản 3 Điều 51 chỉ áp dụng đối với người chồng. Người vợ, dù đang mang thai, vừa sinh con hay đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, vẫn hoàn toàn có quyền chủ động nộp đơn yêu cầu ly hôn nếu thấy đời sống hôn nhân không thể tiếp tục.

Điều này có ý nghĩa thực tế rất lớn. Trên thực tế, không hiếm trường hợp người chồng bỏ bê, ngoại tình hoặc thậm chí có hành vi bạo lực ngay trong thời kỳ vợ mang thai. Nếu pháp luật cấm cả người vợ ly hôn thì chẳng khác nào trói buộc người phụ nữ vào hoàn cảnh ngặt nghèo. Vì vậy, quyền yêu cầu ly hôn của người vợ trong giai đoạn này được bảo đảm trọn vẹn.

Khi nào chồng được quyền ly hôn trở lại?

Hạn chế tại khoản 3 Điều 51 chỉ mang tính tạm thời. Khi con đã đủ 12 tháng tuổi, thai kỳ đã kết thúc mà không còn rơi vào tình huống được bảo vệ, người chồng khôi phục đầy đủ quyền yêu cầu ly hôn như bình thường. Lúc này, việc Tòa án có chấp nhận cho ly hôn hay không lại quay về căn cứ chung quy định tại Điều 56: phải có căn cứ về hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.

Một vài lưu ý từ thực tiễn

Trong quá trình tư vấn, chúng tôi thường nhấn mạnh với thân chủ một số điểm sau:

  • Quy định áp dụng kể cả khi cái thai không phải là con của người chồng. Pháp luật bảo vệ trạng thái mang thai của người vợ, không phụ thuộc vào việc xác định cha của đứa trẻ.
  • Trường hợp con dưới 12 tháng tuổi không may qua đời, hạn chế đối với người chồng cũng không còn, vì điều kiện "đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi" không còn tồn tại.
  • Nếu hai vợ chồng cùng thuận tình ly hôn thì sao? Khoản 3 Điều 51 chỉ hạn chế quyền yêu cầu đơn phương của người chồng. Tuy nhiên, trong thực tế, để bảo vệ tối đa quyền lợi của mẹ và con, các bên nên cân nhắc thận trọng và tham vấn luật sư trước khi quyết định.

Thẩm quyền và thủ tục

Từ ngày 01/7/2025, các vụ ly hôn sơ thẩm thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực. Với ly hôn đơn phương, người vợ nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực nơi người chồng cư trú hoặc làm việc. Hồ sơ cơ bản gồm đơn khởi kiện, giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, giấy khai sinh của con, giấy tờ tùy thân và các tài liệu chứng minh căn cứ ly hôn.

Tóm lại, hãy ghi nhớ nguyên tắc cốt lõi: trong thời kỳ vợ mang thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người chồng bị hạn chế quyền ly hôn, nhưng người vợ thì không. Hiểu đúng quy định này giúp mỗi người bảo vệ được quyền lợi chính đáng của mình và của con cái trong thời điểm quan trọng nhất của cuộc đời.

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Luật sư ly hôn đơn phương của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.