Ly hôn đơn phương khi một bên không đồng ý

Rất nhiều người mang tâm lý lo lắng: liệu có thể ly hôn đơn phương khi một bên không đồng ý hay không? Câu trả lời rõ ràng là: có. Việc bạn đời không chịu ký đơn, không đồng ý ly hôn không phải là rào cản khiến bạn vĩnh viễn bị ràng buộc trong cuộc hôn nhân. Pháp luật Việt Nam trao cho mỗi người quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, và Tòa án sẽ quyết định dựa trên căn cứ luật định chứ không phụ thuộc vào sự đồng ý của người kia.

Quyền yêu cầu ly hôn không cần bên kia đồng ý

Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Đây là quyền của mỗi cá nhân. Khi một bên không đồng ý, người còn lại vẫn có quyền khởi kiện ly hôn đơn phương. Bản chất của ly hôn đơn phương chính là giải quyết tình huống một bên muốn ly hôn còn bên kia thì không.

Điều quan trọng không phải là sự đồng ý của bị đơn, mà là việc người đứng đơn có chứng minh được căn cứ ly hôn theo Điều 56 hay không.

Căn cứ để Tòa cho ly hôn dù bên kia phản đối

Theo Khoản 1 Điều 56, khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Như vậy, ngay cả khi bị đơn kiên quyết phản đối, nếu người khởi kiện chứng minh được hôn nhân đã thực sự đổ vỡ, không thể hàn gắn, thì Tòa án vẫn có cơ sở chấp nhận cho ly hôn. Việc một bên phản đối chỉ khiến quá trình tranh tụng gay gắt hơn, kéo dài hơn, chứ không làm mất đi quyền ly hôn của người còn lại.

Vai trò của thủ tục hòa giải

Khi một bên không đồng ý, thủ tục hòa giải tại Tòa án càng trở nên quan trọng vì đây là điều kiện luật định. Tòa án sẽ tổ chức hòa giải để tạo cơ hội cho vợ chồng đoàn tụ. Nếu hòa giải thành, vụ án được đình chỉ. Nếu hòa giải không thành (một bên vẫn quyết ly hôn, bên kia vẫn phản đối), Tòa án lập biên bản hòa giải không thành và đưa vụ án ra xét xử. Đây chính là bước mở đường để Tòa xem xét cho ly hôn theo căn cứ tại Điều 56.

Khi bị đơn cố tình vắng mặt

Một số người không đồng ý ly hôn nên chọn cách bất hợp tác: không nhận giấy tờ, không đến Tòa, cố tình vắng mặt với hy vọng kéo dài hoặc cản trở vụ án. Tuy nhiên, sự vắng mặt không ngăn được việc giải quyết. Theo Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu Tòa án đã triệu tập hợp lệ mà bị đơn vẫn vắng mặt (đến lần thứ hai mà không có lý do chính đáng), Tòa án có thể tiến hành xét xử vắng mặt. Như vậy, việc trốn tránh chỉ làm chậm chứ không thể chặn đứng quyền ly hôn của người khởi kiện.

Chuẩn bị gì để vụ việc thuận lợi?

Khi biết bên kia sẽ không đồng ý, bạn nên chuẩn bị kỹ hơn:

• Chứng cứ chứng minh căn cứ ly hôn: bằng chứng về bạo lực gia đình, ngoại tình, bỏ mặc gia đình, ly thân kéo dài, biên bản hòa giải tại cơ sở…
• Phương án rõ ràng về con chung: nguyện vọng nuôi con, điều kiện chăm sóc, mức cấp dưỡng đề nghị.
• Phương án về tài sản chung, nợ chung (nếu yêu cầu giải quyết).
• Trình bày mạch lạc nguyên nhân và quá trình mâu thuẫn khi làm việc với Tòa.

Với những vụ việc bên kia phản đối quyết liệt, sự hỗ trợ của luật sư sẽ giúp bạn thu thập chứng cứ đúng hướng, trình bày thuyết phục và bảo vệ quyền lợi về con cái, tài sản một cách tốt nhất.

Quyền nuôi con và tài sản khi bên kia phản đối

Khi bị đơn không đồng ý ly hôn, họ thường cũng tranh chấp gay gắt về con cái và tài sản. Bạn cần lưu ý rằng việc giải quyết hai vấn đề này không phụ thuộc vào thái độ phản đối, mà dựa trên nguyên tắc luật định. Về con chung, Tòa căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con để quyết định ai trực tiếp nuôi; con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con; con dưới 36 tháng tuổi được ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi nếu mẹ đủ điều kiện, trừ trường hợp có thỏa thuận khác phù hợp hơn với lợi ích của con. Về tài sản chung, Tòa chia theo nguyên tắc chia đôi nhưng có tính đến công sức đóng góp, hoàn cảnh của mỗi bên và lợi ích chính đáng của vợ con. Do đó, dù bên kia phản đối, quyền lợi hợp pháp của bạn về con cái và tài sản vẫn được pháp luật bảo vệ.

Kết luận

Sự không đồng ý của một bên không phải là dấu chấm hết cho quyền ly hôn của bạn. Điều quyết định là căn cứ và chứng cứ. Khi hôn nhân đã thực sự không còn ý nghĩa, pháp luật luôn để ngỏ con đường để mỗi người được giải thoát một cách hợp pháp, văn minh.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.