Một tình huống khá phổ biến và khiến nhiều người bế tắc là muốn ly hôn đơn phương khi không biết bị đơn ở đâu: vợ hoặc chồng đã bỏ đi biệt tích, cắt đứt liên lạc, không rõ nơi cư trú hiện tại. Tin tốt là pháp luật vẫn có cơ chế để giải quyết, dù thủ tục sẽ phức tạp và mất nhiều thời gian hơn so với trường hợp thông thường. Dưới đây là những điều bạn cần biết.

Không biết địa chỉ bị đơn vẫn nộp đơn được

Việc không xác định được nơi cư trú hiện tại của bị đơn không làm mất quyền khởi kiện ly hôn của bạn. Bạn vẫn có thể nộp đơn khởi kiện và cung cấp địa chỉ nơi cư trú cuối cùng mà bạn biết của người kia. Trong đơn, bạn nên trình bày trung thực việc đã cố gắng liên hệ, tìm kiếm nhưng không có kết quả, và đề nghị Tòa án hỗ trợ xác minh nơi cư trú của bị đơn.

Tòa án có thể yêu cầu, phối hợp với cơ quan quản lý cư trú để xác minh thông tin của bị đơn trong cơ sở dữ liệu dân cư.

Tống đạt bằng hình thức niêm yết công khai

Khi không thể tống đạt trực tiếp giấy tờ cho bị đơn (thông báo thụ lý, giấy triệu tập, quyết định của Tòa…), Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cho phép Tòa án thực hiện việc cấp, tống đạt, thông báo bằng hình thức niêm yết công khai. Theo đó, văn bản tố tụng thường được niêm yết tại trụ sở Tòa án, tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú cuối cùng của bị đơn và tại nơi cư trú cuối cùng đó. Trong những trường hợp luật định, Tòa án còn có thể thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng.

Đây là cách để bảo đảm quyền được thông tin của bị đơn theo đúng trình tự, đồng thời tạo cơ sở để Tòa án tiếp tục giải quyết vụ án dù bị đơn không có mặt.

Xét xử vắng mặt bị đơn

Sau khi đã tống đạt hợp lệ (kể cả qua niêm yết công khai) mà bị đơn vẫn vắng mặt, Tòa án có thể tiến hành xét xử vắng mặt theo Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nhờ vậy, việc bị đơn biệt tích, không liên lạc được không khiến vụ án rơi vào bế tắc vĩnh viễn, miễn là Tòa đã thực hiện đúng và đủ các thủ tục thông báo, tống đạt.

Trường hợp biệt tích lâu năm: thông báo tìm kiếm, tuyên bố mất tích

Nếu bị đơn đã biệt tích trong thời gian dài, ngoài việc nộp đơn ly hôn, bạn có thể cân nhắc các thủ tục liên quan trong Bộ luật Dân sự 2015:

  • Thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú: khi một người biệt tích đủ thời gian luật định, người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án thông báo tìm kiếm người vắng mặt và áp dụng biện pháp quản lý tài sản theo quy định.
  • Tuyên bố mất tích: khi một người biệt tích đủ thời hạn luật định (đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm mà vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết), người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố người đó mất tích.

Điểm đáng chú ý: theo Khoản 2 Điều 56 Luật HN&GĐ 2014, trường hợp vợ hoặc chồng của người đã bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn. Như vậy, nếu đã có quyết định tuyên bố mất tích, việc giải quyết ly hôn sẽ thuận lợi hơn nhiều vì căn cứ đã rõ ràng.

Lưu ý về thẩm quyền và thời gian

Từ ngày 01/7/2025, thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các vụ việc ly hôn thuộc về Tòa án nhân dân khu vực. Với những vụ không xác định được nơi cư trú của bị đơn, bạn nên trao đổi trực tiếp với Tòa án có thẩm quyền để được hướng dẫn cụ thể về nơi nộp đơn và các bước xác minh.

Về thời gian, cần chuẩn bị tâm lý rằng những vụ việc dạng này thường kéo dài hơn do phải thực hiện thủ tục xác minh, niêm yết, và có thể phải làm thủ tục tìm kiếm người vắng mặt hoặc tuyên bố mất tích trước. Tuy vậy, kiên trì đi đúng trình tự, bạn hoàn toàn có thể chấm dứt một cuộc hôn nhân dù không còn liên lạc được với người kia.

Lời khuyên

Vì thủ tục trong tình huống này phức tạp, dễ phát sinh vướng mắc, bạn nên tham vấn luật sư ngay từ đầu để được hướng dẫn cách trình bày đơn, thu thập chứng cứ về việc đã tìm kiếm, và lựa chọn trình tự phù hợp (ly hôn vắng mặt hay đi qua thủ tục tuyên bố mất tích trước). Sự chuẩn bị bài bản sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và tránh phải làm đi làm lại nhiều lần.

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Luật sư ly hôn đơn phương của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.