Trong nhiều cuộc hôn nhân đổ vỡ, một bên cha hoặc mẹ dùng con cái như công cụ gây áp lực, ngăn cản người còn lại tiếp xúc, gặp gỡ con. Tình huống người vợ muốn ly hôn nhưng bị chồng ngăn cản gặp con khiến không ít người hoang mang, vừa lo cho mối quan hệ với con vừa không biết phải tiến hành thủ tục ra sao. Cần phân biệt rõ hai giai đoạn: trong thời kỳ hôn nhân và sau khi đã ly hôn, bởi quyền của cha mẹ đối với con ở mỗi giai đoạn có điểm khác nhau.

Quyền gặp con trong thời kỳ hôn nhân

Khi hai vợ chồng còn trong thời kỳ hôn nhân, cả cha và mẹ đều có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Không bên nào có quyền đơn phương ngăn cản bên kia gặp gỡ, chăm sóc con chung. Việc người chồng giữ con và không cho vợ gặp không làm mất đi tư cách làm mẹ cũng như quyền của người mẹ đối với con.

Quan trọng hơn, hành vi ngăn cản gặp con của chồng không hề cản trở quyền yêu cầu ly hôn của người vợ. Người vợ vẫn hoàn toàn có quyền nộp đơn ly hôn đơn phương; thậm chí, việc một bên ngăn cản, gây căng thẳng có thể là một trong những biểu hiện cho thấy đời sống chung không thể kéo dài, củng cố thêm cho căn cứ ly hôn theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

Giải quyết quyền nuôi con trong vụ ly hôn

Khi giải quyết ly hôn, Tòa án sẽ quyết định giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng. Theo Điều 81 của Luật, nếu hai bên không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Một số nguyên tắc quan trọng cần lưu ý:

  • Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
  • Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
  • Tòa án đánh giá toàn diện các điều kiện về vật chất (thu nhập, chỗ ở) và tinh thần (thời gian, môi trường giáo dục, đạo đức, lối sống) của mỗi bên.

Như vậy, việc người chồng đang giữ con không đồng nghĩa với việc chồng đương nhiên giành được quyền nuôi con. Người vợ cần tập trung chứng minh mình có đủ điều kiện bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho con để Tòa án xem xét giao con cho mình.

Trong quá trình giải quyết, người vợ có thể cung cấp các tài liệu chứng minh điều kiện chăm sóc con như xác nhận thu nhập, hợp đồng lao động, giấy tờ về chỗ ở ổn định, cũng như chứng minh sự gắn bó, thời gian dành cho con trước đây. Nếu bên kia có những biểu hiện bất lợi cho việc nuôi dạy con như có hành vi bạo lực, lối sống không lành mạnh, đó cũng là yếu tố Tòa án cân nhắc khi quyết định giao con.

Quyền thăm nom con sau khi ly hôn

Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con không hề mất quyền với con. Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 khẳng định người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Đây là quyền được pháp luật bảo vệ. Nếu sau ly hôn, bên trực tiếp nuôi con vẫn cố tình ngăn cản việc thăm nom, bên kia có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp.

Hành vi ngăn cản người có quyền thăm nom con sau ly hôn còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình. Việc xử phạt này nhằm răn đe và bảo vệ quyền chính đáng của cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định người không trực tiếp nuôi con khi thực hiện quyền thăm nom không được lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Nếu xảy ra tình trạng này, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom của bên kia. Đây là sự cân bằng cần thiết, vừa bảo đảm quyền gặp con vừa bảo vệ môi trường ổn định cho sự phát triển của trẻ.

Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con

Nếu sau khi ly hôn, người trực tiếp nuôi con liên tục cản trở việc thăm nom, không bảo đảm điều kiện chăm sóc, giáo dục con, người còn lại có thể khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con theo Điều 84 của Luật. Việc thay đổi được giải quyết khi có căn cứ như cha mẹ thỏa thuận phù hợp với lợi ích của con, hoặc người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Khi thay đổi, nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì cũng phải xem xét nguyện vọng của con.

Lời khuyên thực tiễn

Trong hoàn cảnh bị ngăn cản gặp con, người vợ nên giữ bình tĩnh, tránh các hành vi tự ý mang con đi hoặc gây xung đột có thể làm bất lợi cho mình khi Tòa án đánh giá điều kiện nuôi con. Thay vào đó, nên thu thập các tài liệu chứng minh sự gắn bó, khả năng chăm sóc con của mình và mạnh dạn yêu cầu Tòa án giải quyết quyền nuôi con cùng với việc ly hôn. Việc bị cản trở gặp con là một khó khăn thực tế, nhưng pháp luật đã có cơ chế bảo vệ đầy đủ cho quyền làm cha, làm mẹ của cả hai bên.

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Luật sư ly hôn đơn phương của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.