Hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế là nền tảng của thương mại xuyên quốc gia. Soạn thảo hợp đồng đúng chuẩn quốc tế — đặc biệt là việc áp dụng Incoterms 2020 và Công ước Vienna 1980 (CISG) — giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm rủi ro pháp lý khi giao dịch với đối tác nước ngoài.

1. Đặc điểm hợp đồng mua bán quốc tế

  • Các bên có trụ sở tại các quốc gia khác nhau.
  • Đối tượng hợp đồng được chuyển qua biên giới quốc gia.
  • Đồng tiền thanh toán có thể là ngoại tệ.
  • Áp dụng luật quốc tế và pháp luật của các quốc gia liên quan.
  • Thường liên quan đến nhiều bên thứ ba: hãng vận tải, bảo hiểm, ngân hàng.

2. Công ước Vienna 1980 (CISG)

Công ước của Liên Hợp Quốc về Hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế — Việt Nam tham gia từ 01/01/2017. CISG mặc nhiên áp dụng khi:

  • Hai bên có trụ sở thương mại ở các quốc gia khác nhau.
  • Cả hai quốc gia đều là thành viên CISG, hoặc các quy định của luật tư pháp quốc tế dẫn đến áp dụng pháp luật của một quốc gia thành viên.

Các bên có quyền loại trừ áp dụng CISG bằng cách thoả thuận rõ trong hợp đồng — ghi: "This contract excludes the application of CISG."

3. Incoterms 2020 — 11 điều kiện giao hàng

Incoterms (International Commercial Terms) do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành — quy định trách nhiệm các bên về vận tải, bảo hiểm, hải quan. Phiên bản hiện hành: Incoterms 2020:

Nhóm dùng cho mọi phương thức vận tải:

  • EXW (Ex Works) — Giao tại xưởng, trách nhiệm bên mua từ kho bên bán.
  • FCA (Free Carrier) — Giao cho người chuyên chở.
  • CPT (Carriage Paid To) — Cước phí trả tới điểm đích.
  • CIP (Carriage and Insurance Paid To) — Cước phí và bảo hiểm trả tới đích.
  • DAP (Delivered At Place) — Giao tại địa điểm.
  • DPU (Delivered at Place Unloaded) — Giao tại địa điểm đã dỡ hàng (mới trong 2020).
  • DDP (Delivered Duty Paid) — Giao đã nộp thuế.

Nhóm chỉ dùng cho vận tải biển/đường thuỷ:

  • FAS (Free Alongside Ship) — Giao dọc mạn tàu.
  • FOB (Free On Board) — Giao lên tàu.
  • CFR (Cost and Freight) — Tiền hàng và cước.
  • CIF (Cost, Insurance and Freight) — Tiền hàng, bảo hiểm và cước.

4. Nội dung bắt buộc của hợp đồng quốc tế

  • Tên, địa chỉ, MST các bên (đầy đủ tên tiếng Anh).
  • Mô tả hàng hoá: tên, mã HS, quy cách, chất lượng, bao bì.
  • Số lượng và đơn vị tính.
  • Giá cả và đồng tiền thanh toán.
  • Điều kiện Incoterms (vd: "FOB Hai Phong Port, Vietnam, Incoterms 2020").
  • Phương thức thanh toán (L/C, T/T, D/P, D/A).
  • Thời gian và địa điểm giao hàng.
  • Bảo hiểm hàng hoá.
  • Bao bì, ký mã hiệu.
  • Kiểm tra chất lượng và khiếu nại.
  • Bảo hành.
  • Bất khả kháng.
  • Luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp.
  • Ngôn ngữ hợp đồng và bản dịch.

5. Phương thức thanh toán quốc tế

  • T/T (Telegraphic Transfer): chuyển khoản trực tiếp. Đơn giản, nhanh nhưng rủi ro cao cho bên bán nếu không có T/T trước.
  • L/C (Letter of Credit): tín dụng chứng từ. An toàn nhất — ngân hàng đảm bảo thanh toán nếu chứng từ phù hợp.
  • D/P (Documents against Payment): nhờ thu kèm chứng từ — bên mua trả tiền mới được lấy chứng từ.
  • D/A (Documents against Acceptance): nhờ thu trả chậm — bên mua chấp nhận hối phiếu mới được lấy chứng từ.

6. Bộ chứng từ xuất nhập khẩu

  • Hợp đồng (Contract).
  • Hoá đơn thương mại (Commercial Invoice).
  • Phiếu đóng gói (Packing List).
  • Vận đơn (Bill of Lading - B/L hoặc Air Waybill).
  • Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O).
  • Giấy chứng nhận chất lượng (CQ).
  • Bảo hiểm đơn (Insurance Policy).
  • Chứng từ kiểm dịch (nếu yêu cầu).
  • Chứng từ hun trùng (đối với gỗ, vật phẩm có nguồn gốc thực vật).

7. Giải quyết tranh chấp

  • Toà án: phức tạp do liên quan thẩm quyền tài phán, công nhận thi hành bản án quốc tế.
  • Trọng tài quốc tế: phổ biến hơn — VIAC (Việt Nam), SIAC (Singapore), HKIAC (Hong Kong), ICC (Paris).
  • Phán quyết trọng tài có giá trị thi hành tại 170+ quốc gia theo Công ước New York 1958.
  • Lựa chọn ngôn ngữ trọng tài, địa điểm, quy tắc — quan trọng để bảo vệ quyền lợi.

Cần luật sư tư vấn pháp lý chuyên sâu?

Công ty Luật TNHH MULTILAW — đội ngũ luật sư uy tín, đồng hành cùng Quý khách giải quyết mọi vấn đề pháp lý phát sinh.

Hotline/Zalo: 0946.220.880  ·  Email: [email protected]  ·  Đăng ký tư vấn miễn phí →

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Soạn thảo hợp đồng kinh tế của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.