Giấy tờ chứng minh tài sản chung khi ly hôn thuận tình

Trong một vụ ly hôn thuận tình, hai vợ chồng đã đồng thuận về việc chấm dứt hôn nhân, về con cái và về tài sản. Tuy nhiên, để Tòa án ghi nhận thỏa thuận phân chia tài sản trong quyết định công nhận thuận tình ly hôn, các bên vẫn cần cung cấp giấy tờ chứng minh nguồn gốc và quyền sở hữu đối với khối tài sản chung. Đây là phần khiến nhiều cặp vợ chồng lúng túng, bởi tài sản trong một gia đình thường rất đa dạng và không phải lúc nào giấy tờ cũng đầy đủ.

Vì sao cần giấy tờ chứng minh tài sản chung?

Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và những thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân. Tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung cũng thuộc khối này. Khi không có căn cứ chứng minh tài sản là tài sản riêng thì pháp luật suy đoán đó là tài sản chung.

Trong thủ tục thuận tình, Tòa án không bắt buộc phải định giá hay phân chia thay cho các bên. Nhưng nếu hai vợ chồng yêu cầu Tòa án công nhận thỏa thuận chia tài sản, thì thỏa thuận đó phải gắn với những tài sản có thật, được xác định rõ ràng. Giấy tờ chính là cơ sở để Tòa án biết tài sản đang đứng tên ai, giá trị ước tính ra sao và việc chia có xâm phạm quyền lợi của bên thứ ba hay không.

Các loại giấy tờ thường dùng theo từng nhóm tài sản

Tùy loại tài sản, vợ chồng cần chuẩn bị những giấy tờ tương ứng:

Bất động sản (nhà, đất)

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (thường gọi là sổ đỏ, sổ hồng).
• Hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng mua bán, văn bản tặng cho hoặc văn bản khai nhận thừa kế nếu có.
• Biên lai nộp thuế, lệ phí trước bạ liên quan đến việc xác lập quyền sở hữu.

Phương tiện giao thông

• Giấy đăng ký xe ô tô, xe máy đứng tên vợ, chồng hoặc cả hai.
• Hợp đồng mua bán xe nếu còn lưu giữ.

Tiền, tài khoản và tài sản tài chính

• Sổ tiết kiệm, sao kê tài khoản ngân hàng.
• Giấy tờ chứng minh phần vốn góp, cổ phần trong doanh nghiệp như giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, sổ cổ đông, điều lệ công ty.

Tài sản có giá trị khác

• Hóa đơn, chứng từ mua bán đối với tài sản có giá trị lớn.
• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu trí tuệ, hợp đồng cho thuê tài sản sinh lợi tức.

Khi tài sản chỉ đứng tên một người

Thực tế rất nhiều tài sản chung lại chỉ đứng tên vợ hoặc chỉ đứng tên chồng. Điều này không làm mất đi tính chất tài sản chung nếu được hình thành trong thời kỳ hôn nhân bằng nguồn tài chính chung. Khi muốn khẳng định một tài sản đứng tên một người vẫn là tài sản chung, hoặc ngược lại là tài sản riêng, bên đưa ra yêu cầu nên chuẩn bị thêm chứng cứ về thời điểm và nguồn tiền hình thành tài sản, chẳng hạn hợp đồng vay, chứng từ chuyển khoản, văn bản thừa kế riêng.

Giấy tờ phải đảm bảo tính hợp lệ

Phần lớn giấy tờ nộp kèm hồ sơ là bản sao có chứng thực, song Tòa án có quyền yêu cầu xuất trình bản chính để đối chiếu. Với tài liệu do cơ quan nước ngoài cấp, cần được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt theo quy định. Giấy tờ mâu thuẫn, tẩy xóa hoặc không rõ nguồn gốc có thể khiến Tòa án yêu cầu bổ sung, làm kéo dài thời gian giải quyết.

Một bộ hồ sơ tài sản rõ ràng, trung thực không chỉ giúp Tòa án nhanh chóng công nhận thỏa thuận mà còn hạn chế tối đa tranh chấp về sau giữa hai bên.

Trường hợp không yêu cầu Tòa án chia tài sản

Pháp luật cho phép vợ chồng tự thỏa thuận và tự thực hiện việc chia tài sản mà không nhờ Tòa án giải quyết. Khi đó, trong đơn các bên ghi rõ tài sản do hai bên tự thỏa thuận, không yêu cầu Tòa án phân chia, và Tòa án sẽ chỉ giải quyết quan hệ hôn nhân và vấn đề con cái. Cách làm này giúp hồ sơ gọn nhẹ, nhưng cần lưu ý rằng những tài sản phải đăng ký quyền sở hữu như nhà đất vẫn cần thủ tục sang tên riêng sau đó, nên việc lập văn bản thỏa thuận có công chứng vẫn rất nên làm để bảo vệ quyền lợi mỗi người.

Một vài lưu ý thực tiễn

Trước khi nộp hồ sơ, hai vợ chồng nên cùng rà soát toàn bộ tài sản, liệt kê thành danh mục và đối chiếu với giấy tờ hiện có. Nếu phát hiện giấy tờ thất lạc, cần liên hệ cơ quan đã cấp để xin cấp lại bản sao hoặc trích lục. Việc minh bạch ngay từ đầu giúp quá trình ly hôn thuận tình diễn ra đúng nghĩa thuận tình, nhẹ nhàng cho cả hai và đặc biệt là cho con cái.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.