Rất nhiều người Việt Nam kết hôn rồi ly hôn ở nước ngoài, sau đó cần bản án ly hôn đó có giá trị tại Việt Nam để kết hôn lại, làm thủ tục hộ tịch hoặc giải quyết quyền lợi liên quan. Khi đó phát sinh câu hỏi quan trọng: bản án, quyết định ly hôn của Tòa án nước ngoài có đương nhiên có hiệu lực ở Việt Nam hay phải làm thủ tục gì? Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đưa ra câu trả lời rõ ràng.

Điều kiện để bản án nước ngoài được xem xét

Theo Điều 423 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài (bao gồm cả về hôn nhân và gia đình) được xem xét công nhận và cho thi hành tại Việt Nam khi thuộc một trong các trường hợp: được quy định tại điều ước quốc tế mà nước đó và Việt Nam là thành viên; hoặc trên cơ sở nguyên tắc có đi có lại; hoặc được pháp luật Việt Nam quy định công nhận và cho thi hành.

Trường hợp đương nhiên được công nhận

Điểm đặc biệt thuận lợi đối với các vụ việc hôn nhân và gia đình nằm ở Điều 431 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Theo đó, có những bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài đương nhiên được công nhận tại Việt Nam mà không cần làm thủ tục yêu cầu công nhận, gồm:

  • Bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam và không có đơn yêu cầu không công nhận, được quy định tại điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên;
  • Bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình của Tòa án nước ngoài mà nước đó và Việt Nam chưa cùng là thành viên của điều ước quốc tế có liên quan, nếu không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam và không có đơn yêu cầu không công nhận tại Việt Nam.

Như vậy, một bản án ly hôn của Tòa án nước ngoài, nếu không có nội dung cần thi hành ở Việt Nam (ví dụ chỉ chấm dứt quan hệ hôn nhân, không có yêu cầu buộc thực hiện nghĩa vụ tại Việt Nam) và không có ai yêu cầu không công nhận, thì thuộc diện đương nhiên được công nhận. Trường hợp này, người dân thường thực hiện thủ tục ghi chú ly hôn vào sổ hộ tịch để hợp thức hóa giá trị bản án trong nước.

Trường hợp phải làm thủ tục yêu cầu công nhận và cho thi hành

Khi bản án, quyết định ly hôn của Tòa án nước ngoài có phần cần thi hành tại Việt Nam (chẳng hạn nghĩa vụ cấp dưỡng, chia tài sản tại Việt Nam), hoặc khi có đương sự yêu cầu không công nhận, thì phải tiến hành thủ tục yêu cầu công nhận và cho thi hành. Theo Điều 432 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, trong thời hạn 03 năm kể từ ngày bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài có hiệu lực pháp luật, người được thi hành, người có quyền, lợi ích hợp pháp liên quan hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền gửi đơn đến Bộ Tư pháp Việt Nam hoặc Tòa án có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định để yêu cầu công nhận và cho thi hành.

Hồ sơ thường cần chuẩn bị

  • Đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành hoặc đơn yêu cầu không công nhận;
  • Bản chính hoặc bản sao có chứng thực bản án, quyết định ly hôn của Tòa án nước ngoài;
  • Giấy tờ chứng minh bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật;
  • Giấy tờ tùy thân, giấy chứng nhận kết hôn và các tài liệu liên quan.

Toàn bộ giấy tờ do nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế) và dịch ra tiếng Việt có công chứng, chứng thực.

Lưu ý về tổ chức Tòa án hiện hành

Từ ngày 01/7/2025, hệ thống Tòa án nhân dân được tổ chức theo ba cấp gồm Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân khu vực. Do đó, khi nộp đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành, quý vị cần xác định đúng cơ quan có thẩm quyền theo quy định tố tụng và phân cấp hiện hành tại thời điểm nộp hồ sơ. Việc tư vấn với luật sư giúp xác định chính xác trình tự và tránh sai sót làm kéo dài thủ tục.

Trường hợp không công nhận bản án nước ngoài

Không phải mọi bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài đều được công nhận. Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 liệt kê những trường hợp bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam, trong đó có các tình huống như: bản án chưa có hiệu lực pháp luật theo pháp luật của nước có Tòa án đã ra bản án đó; người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ đã vắng mặt tại phiên tòa do không được triệu tập hợp lệ; vụ việc không thuộc thẩm quyền của Tòa án nước ngoài đã ra bản án; hoặc việc công nhận, cho thi hành trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam. Vì vậy, khi việc ly hôn ở nước ngoài có dấu hiệu vi phạm các điều kiện nêu trên, đương sự có quyền yêu cầu không công nhận, và cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam sẽ xem xét theo trình tự luật định.

Vì sao nên thực hiện thủ tục sớm

Nhiều người sau khi ly hôn ở nước ngoài không quan tâm đến giá trị pháp lý của bản án tại Việt Nam, đến khi cần kết hôn lại hoặc giải quyết quyền lợi mới gặp vướng mắc. Do thời hiệu yêu cầu công nhận và cho thi hành là 03 năm kể từ ngày bản án có hiệu lực (trừ trường hợp có lý do chính đáng được xem xét theo luật), việc chủ động thực hiện thủ tục sớm giúp tránh rủi ro quá thời hiệu và bảo đảm các quyền nhân thân, tài sản được công nhận kịp thời tại Việt Nam.

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Ly hôn có yếu tố nước ngoài của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.