Cách viết đơn khởi kiện ly hôn đơn phương

Đơn khởi kiện là văn bản mở đầu cho vụ án ly hôn đơn phương. Một lá đơn được trình bày đầy đủ, đúng quy định không chỉ giúp Tòa án thụ lý nhanh chóng mà còn thể hiện rõ yêu cầu của người khởi kiện. Dưới đây là hướng dẫn về nội dung và cách viết đơn theo pháp luật tố tụng dân sự hiện hành.

Mẫu đơn và căn cứ pháp lý

Nội dung đơn khởi kiện được quy định tại Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Trên thực tế, người khởi kiện thường sử dụng Mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Đây là mẫu đơn khởi kiện chung áp dụng cho các tranh chấp dân sự, bao gồm cả vụ án ly hôn đơn phương.

Những nội dung bắt buộc trong đơn

Theo khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đơn khởi kiện phải có các nội dung chính sau:

• Quốc hiệu, tiêu ngữ; ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện;
• Tên Tòa án nhận đơn khởi kiện;
• Tên, nơi cư trú, làm việc của người khởi kiện; kèm số điện thoại, fax, địa chỉ thư điện tử (nếu có);
• Tên, nơi cư trú, làm việc của người bị kiện; kèm số điện thoại, fax, địa chỉ thư điện tử (nếu có);
• Quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm; những vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết;
• Họ, tên, địa chỉ của người làm chứng (nếu có);
• Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn.

Nếu người khởi kiện là cá nhân thì cuối đơn phải có chữ ký hoặc điểm chỉ của người khởi kiện.

Cách trình bày từng phần quan trọng

Tên Tòa án nhận đơn

Ghi đúng tên Tòa án có thẩm quyền. Đối với ly hôn đơn phương, đây thường là Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc (theo mô hình tổ chức Tòa án áp dụng từ ngày 01/7/2025).

Thông tin các bên

Ghi rõ họ tên, năm sinh, địa chỉ nơi cư trú, làm việc của cả người khởi kiện (nguyên đơn) và người bị kiện (bị đơn). Thông tin về bị đơn càng chính xác càng giúp việc tống đạt, triệu tập thuận lợi.

Phần quan hệ hôn nhân

Trình bày khái quát về thời gian kết hôn, quá trình chung sống, thời điểm phát sinh và nguyên nhân mâu thuẫn, hiện trạng tình cảm vợ chồng. Nội dung này nhằm làm rõ căn cứ ly hôn theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, tức tình trạng hôn nhân trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.

Yêu cầu cụ thể gửi Tòa án

Người khởi kiện nêu rõ các yêu cầu, thường gồm:

1. Yêu cầu được ly hôn;
2. Yêu cầu về con chung: ai trực tiếp nuôi con, mức cấp dưỡng (nếu có);
3. Yêu cầu về tài sản chung: đề nghị chia như thế nào, hoặc nêu rõ nếu các bên tự thỏa thuận;
4. Yêu cầu về nợ chung (nếu có).

Tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn

Kèm theo đơn khởi kiện, người khởi kiện cần nộp các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình. Thông thường bao gồm:

• Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn (hoặc bản trích lục);
• Bản sao giấy tờ tùy thân của vợ chồng;
• Bản sao giấy khai sinh của con chung (nếu có);
• Giấy tờ về tài sản chung, nợ chung (nếu yêu cầu Tòa án giải quyết);
• Các tài liệu, chứng cứ chứng minh nguyên nhân, tình trạng mâu thuẫn.

Những lỗi thường gặp cần tránh

Khi viết đơn khởi kiện ly hôn đơn phương, người dân thường mắc một số lỗi như: ghi sai tên Tòa án có thẩm quyền; thông tin về bị đơn không đầy đủ khiến Tòa khó tống đạt; trình bày yêu cầu chung chung, không rõ ràng; thiếu tài liệu, chứng cứ kèm theo. Những thiếu sót này có thể dẫn đến việc Tòa án yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn, kéo dài thời gian thụ lý.

Một lá đơn khởi kiện rõ ràng, đúng quy định là nền tảng tốt cho cả quá trình giải quyết vụ án. Nếu vụ việc có nhiều nội dung tranh chấp về con chung và tài sản, người khởi kiện nên tham khảo ý kiến luật sư để soạn thảo đơn chặt chẽ và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu.

Quy trình sau khi nộp đơn

Sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu kèm theo, Tòa án xem xét đơn trong thời hạn luật định. Nếu đơn còn thiếu sót về nội dung hoặc hồ sơ chưa đầy đủ, Tòa án sẽ thông báo để người khởi kiện sửa đổi, bổ sung. Khi đơn hợp lệ và người khởi kiện hoàn thành nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí (trừ trường hợp được miễn, giảm theo quy định), Tòa án ra thông báo thụ lý vụ án. Việc chuẩn bị đơn và hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu giúp rút ngắn giai đoạn này, tránh phải đi lại bổ sung nhiều lần.

Trình bày trung thực, tránh phóng đại

Khi viết phần nội dung mâu thuẫn và lý do xin ly hôn, người khởi kiện nên trình bày trung thực, đúng sự thật, tránh phóng đại hoặc bịa đặt. Những thông tin sai sự thật không những không giúp ích mà còn có thể làm giảm độ tin cậy của toàn bộ hồ sơ, thậm chí gây bất lợi khi đối phương phản bác. Nội dung đơn nên ngắn gọn, đi thẳng vào các tình tiết then chốt thể hiện tình trạng hôn nhân trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.

Yêu cầu về con chung cần cụ thể

Nếu vợ chồng có con chung, người khởi kiện nên nêu rõ nguyện vọng về việc ai là người trực tiếp nuôi con, đề xuất mức cấp dưỡng và căn cứ cho đề xuất đó (điều kiện về thu nhập, chỗ ở, thời gian chăm sóc). Với con từ đủ bảy tuổi trở lên, nguyện vọng của con cũng là yếu tố được xem xét theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình. Trình bày cụ thể, hợp lý về vấn đề con chung sẽ giúp Tòa án có cơ sở giải quyết phù hợp với lợi ích của trẻ.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.