Bên cạnh thời gian, chi phí cũng là điều nhiều người băn khoăn khi quyết định ly hôn. Trong đó, án phí ly hôn đơn phương là khoản bắt buộc do Tòa án thu, được quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Bài viết này giúp bạn hiểu cách tính án phí và xác định ai là người phải chịu.

Án phí khi không có tranh chấp về tài sản

Vụ án ly hôn được xếp vào nhóm vụ án hôn nhân và gia đình. Nếu vụ ly hôn không có tranh chấp về tài sản (chỉ giải quyết quan hệ hôn nhân và con cái), thì đây là vụ án dân sự không có giá ngạch. Theo danh mục án phí ban hành kèm Nghị quyết 326, mức án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ án không có giá ngạch là 300.000 đồng.

Đây là mức án phí cơ bản cho phần lớn các vụ ly hôn đơn phương khi hai bên không yêu cầu Tòa chia tài sản, hoặc đã tự thỏa thuận xong về tài sản.

Án phí khi có tranh chấp về tài sản

Nếu trong vụ ly hôn có yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp về tài sản, thì phần tranh chấp tài sản được tính là vụ án có giá ngạch. Khi đó, ngoài phần án phí cho quan hệ hôn nhân, người có nghĩa vụ còn phải chịu án phí tính theo giá trị tài sản tranh chấp, theo biểu mức lũy tiến từng phần quy định tại Nghị quyết 326 (giá trị tài sản càng lớn thì mức án phí tương ứng càng cao). Vì biểu phí được chia theo nhiều bậc giá trị, để biết con số cụ thể trong trường hợp của mình, bạn nên đối chiếu trực tiếp danh mục án phí của Nghị quyết 326 hoặc nhờ luật sư tính toán dựa trên giá trị tài sản thực tế.

Ai là người phải chịu án phí?

Đây là điểm nhiều người hiểu nhầm. Theo nguyên tắc về nghĩa vụ chịu án phí trong vụ án ly hôn:

  • Trong vụ án ly hôn, nguyên đơn (người khởi kiện) phải chịu án phí sơ thẩm, không phụ thuộc vào việc Tòa án có chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu của họ. Nói cách khác, dù bạn được hay không được cho ly hôn, người đứng đơn vẫn chịu án phí về quan hệ hôn nhân.
  • Đối với phần tranh chấp tài sản, nghĩa vụ chịu án phí được xác định theo phần giá trị tài sản mà mỗi bên được chia: ai được chia phần tài sản nào thì chịu án phí tương ứng với giá trị phần đó.

Riêng trường hợp thuận tình ly hôn, mỗi bên đương sự phải chịu một nửa án phí sơ thẩm; nhưng đây là tình huống của ly hôn thuận tình, khác với ly hôn đơn phương.

Tạm ứng án phí nộp khi nào?

Khi Tòa án xem xét thụ lý, người khởi kiện sẽ được thông báo nộp tiền tạm ứng án phí. Bạn nộp khoản tạm ứng này tại cơ quan thi hành án dân sự và nộp biên lai cho Tòa; Tòa thụ lý vụ án kể từ thời điểm nhận được biên lai. Sau khi xét xử, Tòa án sẽ quyết định người phải chịu án phí; khoản tạm ứng đã nộp được đối trừ vào án phí phải chịu.

Các trường hợp được miễn, giảm án phí

Nghị quyết 326 cũng quy định một số trường hợp được miễn hoặc giảm tạm ứng án phí, án phí, chẳng hạn người thuộc hộ nghèo, cận nghèo; người cao tuổi; người khuyết tật; người có công với cách mạng; đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn… theo điều kiện và thủ tục luật định. Nếu thuộc diện này, bạn cần làm đơn đề nghị kèm giấy tờ chứng minh để Tòa án xem xét.

Lưu ý thực tế

  • Án phí chỉ là khoản nộp cho Tòa án; ngoài ra có thể phát sinh chi phí khác như định giá tài sản, giám định, thù lao luật sư (nếu thuê).
  • Hãy giữ biên lai nộp tạm ứng án phí để đối chiếu sau khi có bản án.
  • Với vụ việc có tài sản giá trị lớn, nên tính toán trước nghĩa vụ án phí để chuẩn bị tài chính phù hợp.

Án phí phúc thẩm khi có kháng cáo

Nếu sau phiên sơ thẩm một bên kháng cáo, người kháng cáo phải nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo quy định. Mức án phí dân sự phúc thẩm cũng được ấn định trong danh mục kèm Nghị quyết 326. Việc ai phải chịu án phí phúc thẩm sẽ do Tòa cấp phúc thẩm quyết định tùy kết quả giải quyết kháng cáo: nếu Tòa giữ nguyên bản án sơ thẩm, người kháng cáo thường phải chịu án phí phúc thẩm; nếu bản án bị sửa thì nghĩa vụ án phí được xác định lại. Vì vậy, trước khi quyết định kháng cáo, bạn nên cân nhắc kỹ cả về cơ sở pháp lý lẫn chi phí phát sinh.

Hiểu đúng về án phí giúp bạn không bị bất ngờ về chi phí và chủ động hơn khi theo đuổi vụ ly hôn đơn phương.

Cần luật sư hỗ trợ vấn đề này?

Tham khảo dịch vụ Luật sư ly hôn đơn phương của Công ty Luật TNHH MULTILAW — tư vấn miễn phí, minh bạch chi phí, đại diện trực tiếp tại Tòa án. Hotline: 0946 220 880.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.