Án phí, lệ phí ly hôn thuận tình: ai nộp và mức thu

Một trong những câu hỏi được quan tâm nhiều nhất là án phí, lệ phí ly hôn thuận tình hết bao nhiêu và ai là người phải nộp. Hiểu rõ vấn đề này giúp vợ chồng chủ động chuẩn bị tài chính và tránh nhầm lẫn giữa khoản chi phí Nhà nước thu với các chi phí dịch vụ khác. Bài viết phân tích mức thu, cách phân bổ giữa hai bên và các trường hợp được miễn, giảm theo quy định hiện hành.

Phân biệt lệ phí việc dân sự với án phí vụ án

Trước hết, cần phân biệt hai khái niệm dễ nhầm lẫn. Ly hôn thuận tình được giải quyết theo thủ tục việc dân sự, nên khoản tiền các bên nộp cho Nhà nước là lệ phí giải quyết việc dân sự. Trong khi đó, ly hôn đơn phương (có tranh chấp) được giải quyết theo thủ tục vụ án dân sự, các bên phải nộp án phí. Đây là điểm khác biệt quan trọng về mặt thuật ngữ và cách tính.

Mức lệ phí ly hôn thuận tình

Theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, mức lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự về hôn nhân và gia đình là 300.000 đồng. Đây là mức lệ phí cố định cho việc yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, không phụ thuộc vào giá trị tài sản (trong trường hợp hai bên đã tự thỏa thuận về tài sản, không yêu cầu Tòa phân chia).

Cần lưu ý: nếu vợ chồng yêu cầu Tòa giải quyết phân chia tài sản chung có giá trị, thì phần tài sản có tranh chấp hoặc cần định giá có thể phát sinh nghĩa vụ tài chính riêng theo giá trị tài sản. Khi đó vụ việc thường không còn thuần túy là thuận tình nữa.

Đây cũng là lý do nhiều người chọn tách bạch hai việc: trước tiên thuận tình ly hôn để chấm dứt hôn nhân nhanh với mức lệ phí cố định thấp, sau đó nếu cần mới thỏa thuận hoặc giải quyết tài sản riêng. Cách làm này giúp giữ cho thủ tục ly hôn gọn nhẹ, đồng thời các bên có thêm thời gian để bàn bạc kỹ về tài sản mà không làm kéo dài việc chấm dứt hôn nhân. Tất nhiên, mỗi gia đình có hoàn cảnh khác nhau, bạn nên cân nhắc phương án phù hợp với mình.

Ai là người phải nộp lệ phí?

Trong ly hôn thuận tình, do cả hai cùng yêu cầu, nguyên tắc chung là mỗi bên đương sự chịu một nửa mức lệ phí. Tuy nhiên, các bên hoàn toàn có quyền tự thỏa thuận về việc ai sẽ nộp.

• Nếu hai bên tự thỏa thuận: Thông thường một người sẽ đứng ra nộp toàn bộ để hồ sơ được thụ lý nhanh chóng, sau đó hai bên tự cân đối với nhau. Đây là cách phổ biến nhất trong thực tế.
• Nếu không thỏa thuận được: Mỗi bên chịu 50% mức lệ phí, tức mỗi người nộp 150.000 đồng, tổng cộng 300.000 đồng cho cả việc.

Các trường hợp được miễn, giảm lệ phí

Pháp luật có chính sách hỗ trợ cho những người có hoàn cảnh khó khăn. Một số nhóm đối tượng có thể được miễn hoặc giảm lệ phí Tòa án, chẳng hạn người thuộc hộ nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật, người có công với cách mạng hoặc đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Để được xem xét miễn, giảm, người yêu cầu cần làm đơn đề nghị gửi Tòa án và cung cấp giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được hưởng chính sách. Tòa án sẽ xem xét, quyết định theo quy định.

Phân biệt lệ phí với chi phí dịch vụ

Cần lưu ý rằng 300.000 đồng nêu trên chỉ là khoản lệ phí nộp cho Nhà nước. Nếu bạn sử dụng dịch vụ tư vấn, soạn thảo hồ sơ hoặc thuê luật sư đại diện, thì chi phí dịch vụ này là một khoản riêng, do thỏa thuận giữa bạn và đơn vị cung cấp dịch vụ, không liên quan đến lệ phí Tòa án. Việc tách bạch hai khoản này giúp bạn dự trù ngân sách chính xác.

Câu hỏi thường gặp

Lệ phí 300.000 đồng nộp ở đâu?

Sau khi Tòa án ra thông báo, người yêu cầu nộp lệ phí tại cơ quan thi hành án dân sự theo thông báo, sau đó nộp lại biên lai cho Tòa để được thụ lý việc dân sự.

Đã nộp lệ phí mà hai bên đoàn tụ thì có được trả lại không?

Việc xử lý lệ phí khi đình chỉ giải quyết phụ thuộc vào quy định cụ thể và thời điểm đình chỉ. Bạn nên hỏi rõ Tòa án nơi giải quyết để được hướng dẫn chính xác cho từng trường hợp.

Ly hôn thuận tình có phải đóng thuế gì không?

Bản thân việc ly hôn không phát sinh thuế. Tuy nhiên, nếu có chuyển nhượng, sang tên tài sản sau ly hôn, các nghĩa vụ tài chính liên quan (nếu có) sẽ theo quy định pháp luật về từng loại tài sản.

Nhìn chung, lệ phí ly hôn thuận tình khá thấp và rõ ràng. Hiểu đúng mức thu cũng như cách phân bổ sẽ giúp hai bên thống nhất nhanh chóng, tránh phát sinh mâu thuẫn không đáng có về tiền bạc trong giai đoạn vốn đã nhiều cảm xúc.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.