Những vướng mắc thường gặp khi giải thể doanh nghiệp

Giải thể là việc chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp một cách hợp pháp. Tuy nhiên, trên thực tế, quá trình giải thể thường kéo dài và phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt liên quan đến nghĩa vụ tài chính, thuế và thủ tục hành chính. Bài viết dưới đây phân tích các quy định về giải thể và những khó khăn doanh nghiệp thường gặp.

Các trường hợp giải thể doanh nghiệp

Theo Điều 207 Luật Doanh nghiệp năm 2020, doanh nghiệp bị giải thể trong các trường hợp sau:

• Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn;
• Theo nghị quyết, quyết định của chủ doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân, của Hội đồng thành viên đối với công ty hợp danh, của Hội đồng thành viên và chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần;
• Công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp;
• Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ trường hợp Luật Quản lý thuế có quy định khác.

Điều kiện để được giải thể

Một nguyên tắc quan trọng là doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài. Đây cũng chính là điểm phát sinh nhiều vướng mắc nhất trong thực tiễn.

Những vướng mắc thường gặp

1. Vướng mắc về nghĩa vụ thuế và hóa đơn

Đây là vướng mắc phổ biến nhất. Trước khi giải thể, doanh nghiệp phải hoàn thành nghĩa vụ với cơ quan thuế, bao gồm quyết toán thuế, nộp đủ các khoản thuế còn nợ và thực hiện thủ tục đóng mã số thuế. Quá trình này có thể kéo dài nếu doanh nghiệp còn tồn đọng nghĩa vụ kê khai, có sai sót về hóa đơn hoặc bị truy thu, xử phạt. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi hồ sơ giải thể bị treo do chưa hoàn tất khâu xác nhận của cơ quan thuế.

2. Vướng mắc về thanh toán các khoản nợ

Doanh nghiệp phải thanh toán các khoản nợ theo thứ tự ưu tiên do pháp luật quy định, trong đó các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của người lao động được ưu tiên thanh toán; tiếp đến là nợ thuế và các khoản nợ khác. Khi doanh nghiệp không đủ tài sản để thanh toán hết các khoản nợ, việc giải thể không thể thực hiện và có thể phải chuyển sang thủ tục phá sản theo quy định pháp luật về phá sản.

3. Vướng mắc về nghĩa vụ với người lao động

Việc giải quyết chế độ cho người lao động khi giải thể đòi hỏi doanh nghiệp phải xử lý đúng quy định pháp luật lao động về thông báo chấm dứt hợp đồng, thanh toán tiền lương, trợ cấp và chốt sổ bảo hiểm xã hội. Nếu thực hiện không đầy đủ, doanh nghiệp có thể vướng vào tranh chấp lao động, dẫn đến không đáp ứng điều kiện giải thể.

4. Vướng mắc về hợp đồng đang thực hiện

Khi doanh nghiệp còn các hợp đồng chưa hoàn thành với đối tác, khách hàng, việc giải thể có thể gặp trở ngại nếu chưa thanh lý dứt điểm hoặc đang có tranh chấp. Doanh nghiệp cần chủ động thanh lý hợp đồng, thỏa thuận với các bên liên quan trước khi tiến hành giải thể.

5. Vướng mắc về thủ tục với các tài sản, giấy phép con

Doanh nghiệp có nhiều chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh phải thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động của các đơn vị phụ thuộc trước. Ngoài ra, doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề có điều kiện cần xử lý các giấy phép con liên quan.

Trình tự, thủ tục giải thể

Theo Điều 208 Luật Doanh nghiệp năm 2020, trình tự giải thể trong trường hợp tự nguyện về cơ bản gồm: thông qua nghị quyết, quyết định giải thể; tổ chức thanh lý tài sản và thanh toán các khoản nợ; gửi nghị quyết, quyết định giải thể và phương án giải quyết nợ đến các bên liên quan, cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế và người lao động; sau khi thanh toán hết các khoản nợ, người đại diện theo pháp luật gửi hồ sơ giải thể đến Cơ quan đăng ký kinh doanh để cập nhật tình trạng pháp lý đã giải thể trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Khuyến nghị để giải thể thuận lợi

• Hoàn tất toàn bộ nghĩa vụ kê khai, quyết toán thuế và xử lý hóa đơn trước khi nộp hồ sơ giải thể;
• Giải quyết dứt điểm chế độ cho người lao động và chốt sổ bảo hiểm xã hội;
• Thanh lý các hợp đồng, thanh toán hết các khoản nợ và bảo đảm không còn tranh chấp;
• Thực hiện chấm dứt hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh (nếu có) trước khi giải thể công ty;
• Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác để rút ngắn thời gian xử lý.

Giải thể là một quá trình đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính, thuế và pháp lý. Việc nắm rõ quy định và chủ động xử lý các nghĩa vụ sẽ giúp doanh nghiệp tránh được tình trạng hồ sơ bị kéo dài, đồng thời chấm dứt sạch sẽ các trách nhiệm pháp lý.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.