Khi nào doanh nghiệp cần luật sư riêng?

Không phải doanh nghiệp nào cũng cần luật sư riêng ngay từ ngày đầu thành lập, nhưng cũng không nên chờ đến khi vướng vào tranh chấp mới đi tìm. Câu hỏi đặt ra là: đâu là thời điểm hợp lý để doanh nghiệp thiết lập một mối quan hệ pháp lý ổn định với luật sư? Câu trả lời phụ thuộc vào quy mô, ngành nghề và mức độ phức tạp trong hoạt động của từng doanh nghiệp.

Giai đoạn thành lập và cơ cấu vốn

Ngay từ khi thành lập, doanh nghiệp đã phải đối mặt với nhiều lựa chọn pháp lý quan trọng. Luật Doanh nghiệp 2020 quy định bốn loại hình doanh nghiệp gồm công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Mỗi loại hình có cơ chế quản trị, trách nhiệm tài sản và khả năng huy động vốn khác nhau.

Việc chọn sai loại hình hoặc thiết kế cơ cấu góp vốn không chặt chẽ có thể gây ra mâu thuẫn nội bộ về sau, đặc biệt khi có nhiều thành viên hoặc cổ đông cùng tham gia. Đây là thời điểm rất nên có luật sư tư vấn để xây dựng điều lệ, thỏa thuận cổ đông và cơ chế quản trị phù hợp.

Khi quy mô nhân sự tăng lên

Quan hệ lao động là một trong những lĩnh vực dễ phát sinh tranh chấp nhất. Theo Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp sử dụng từ 10 người lao động trở lên bắt buộc phải có nội quy lao động bằng văn bản và phải đăng ký nội quy lao động tại cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đăng ký kinh doanh.

Khi đội ngũ nhân sự mở rộng, các vấn đề về hợp đồng lao động, kỷ luật lao động, chấm dứt hợp đồng và bảo hiểm xã hội trở nên phức tạp hơn. Một quyết định sa thải không đúng trình tự có thể khiến doanh nghiệp phải bồi thường đáng kể. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy doanh nghiệp cần sự hỗ trợ pháp lý thường xuyên.

Khi giao dịch và hợp đồng gia tăng

Doanh nghiệp càng phát triển thì số lượng và giá trị các hợp đồng càng lớn. Luật Thương mại 2005 điều chỉnh các hoạt động mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ giữa thương nhân. Mỗi hợp đồng đều cần được rà soát để bảo đảm quyền lợi và hạn chế rủi ro.

Khi doanh nghiệp bắt đầu ký kết các hợp đồng có giá trị cao, hợp đồng với đối tác nước ngoài, hoặc các thỏa thuận hợp tác phức tạp, việc có luật sư tham gia ngay từ khâu đàm phán là cần thiết để tránh những điều khoản bất lợi.

Những dấu hiệu cho thấy đã đến lúc cần luật sư riêng

• Doanh nghiệp sử dụng từ 10 lao động trở lên và phải hoàn thiện hệ thống nội quy, hợp đồng lao động;
• Số lượng hợp đồng thương mại tăng nhanh, cần rà soát thường xuyên;
• Doanh nghiệp chuẩn bị gọi vốn, có thêm cổ đông hoặc nhà đầu tư mới;
• Hoạt động kinh doanh có yếu tố nước ngoài hoặc thuộc ngành nghề có điều kiện;
• Doanh nghiệp sở hữu thương hiệu, sáng chế hoặc tài sản trí tuệ cần được bảo hộ;
• Đã từng gặp tranh chấp hoặc nhận được khiếu nại từ khách hàng, đối tác, người lao động.

Luật sư riêng hay dịch vụ tư vấn thường xuyên?

Cụm từ luật sư riêng thường được hiểu là một luật sư hoặc tổ chức hành nghề luật sư gắn bó lâu dài với doanh nghiệp thông qua hợp đồng dịch vụ pháp lý thường xuyên. Đây là giải pháp linh hoạt, phù hợp với phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ vốn chưa đủ điều kiện duy trì phòng pháp chế nội bộ.

Với doanh nghiệp lớn, nhu cầu có thể nâng lên thành việc kết hợp giữa phòng pháp chế nội bộ và luật sư bên ngoài. Quyết định cụ thể nên dựa trên khối lượng công việc pháp lý phát sinh, mức độ rủi ro của ngành và ngân sách của doanh nghiệp.

Đặc thù ngành nghề cũng quyết định nhu cầu

Bên cạnh quy mô, đặc thù ngành nghề là yếu tố quan trọng quyết định mức độ cần thiết của luật sư riêng. Các doanh nghiệp hoạt động trong những ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp 2020 phải đáp ứng và duy trì các điều kiện về giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật. Việc theo dõi và bảo đảm tuân thủ liên tục các điều kiện này đòi hỏi chuyên môn pháp lý.

Tương tự, các doanh nghiệp có hàm lượng tài sản trí tuệ cao như công nghệ, truyền thông, sản xuất hàng tiêu dùng có thương hiệu cần đặc biệt chú trọng đến việc đăng ký và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ theo Luật Sở hữu trí tuệ. Với những doanh nghiệp này, sự hiện diện của luật sư riêng gần như là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ tài sản vô hình vốn là giá trị cốt lõi của họ.

Đừng đợi đến khi tranh chấp xảy ra

Sai lầm phổ biến nhất là chỉ tìm đến luật sư khi đã có tranh chấp. Khi đó, không gian xử lý đã bị thu hẹp, chi phí tăng cao và doanh nghiệp ở thế bị động. Thiết lập quan hệ với luật sư từ sớm giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro, xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc và có người đồng hành đáng tin cậy trong mỗi bước phát triển. Việc cân nhắc thời điểm thuê luật sư riêng, do đó, nên dựa trên sự đánh giá tổng hợp giữa quy mô, ngành nghề và mức độ rủi ro thực tế, thay vì chờ đợi một biến cố buộc doanh nghiệp phải hành động trong thế bất lợi.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức đối với từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời điểm áp dụng. Để được tư vấn chính xác, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH MULTILAW — Hotline 0946 220 880.