Nội dung:

Khách hàng hỏi: Thưa luật sư, tôi và chồng tôi đã sống chung như vợ chồng từ năm 1995 nhưng chưa đăng ký kết hôn.

Đến nay chúng tôi muốn làm thủ tục ly hôn, vậy chúng tôi có được công nhận là vợ chồng hợp pháp không?

Luật sư tư vấn:

• Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, mọi cuộc hôn nhân phải được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới có giá trị pháp lý.
• Tuy nhiên, đối với các trường hợp chung sống như vợ chồng trước ngày 01 tháng 01 năm 2001 (thời điểm Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 có hiệu lực), pháp luật có quy định chuyển tiếp.
• Cụ thể, theo Nghị quyết số 35/2000/QH10 của Quốc hội về việc thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, và sau này được dẫn chiếu trong Luật Hôn nhân và gia đình 2014:
  • Quan hệ hôn nhân giữa nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng trước ngày 03 tháng 01 năm 1987 (ngày Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực) mà không đăng ký kết hôn thì được khuyến khích đăng ký kết hôn; nếu không đăng ký thì vẫn được pháp luật công nhận là vợ chồng.
  • Quan hệ hôn nhân giữa nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 03 tháng 01 năm 1987 đến ngày 01 tháng 01 năm 2001 mà không đăng ký kết hôn thì được khuyến khích đăng ký kết hôn; nếu không đăng ký thì pháp luật không công nhận là vợ chồng, trừ trường hợp họ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và không thuộc trường hợp cấm kết hôn.

    Trong trường hợp này, nếu một bên hoặc cả hai bên yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì Tòa án giải quyết theo quy định về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con và về chia tài sản theo thỏa thuận của các bên; nếu không thỏa thuận được thì giải quyết theo quy định của pháp luật.

• Trường hợp của bạn và chồng bạn chung sống từ năm 1995, tức là trong giai đoạn từ 1987 đến 2001, nên về mặt pháp lý, mối quan hệ của hai bạn không được công nhận là vợ chồng hợp pháp nếu không có đăng ký kết hôn.
• Khi các bạn muốn ly hôn, Tòa án sẽ thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng.

  Về con cái và tài sản, Tòa án sẽ giải quyết theo quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con, và chia tài sản chung theo nguyên tắc tài sản của nam, nữ chung sống với nhau mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận của các bên; nếu không thỏa thuận được thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan (Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình 2014).